ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٩ - ديدار مقام معظّم رهبرى با رئيس جمهور و اعضاى هيئت دولت ٣/ ٦/ ٩٥
اين نامه به صورت رسمى و كتبى داراى امضاى رهبرى است كه ابلاغ شده، در جلسات خوانده شده و صورت جلسه هم شده است. شما مىبينيد كه اين دستور صريح هم اجرايى نشده است. بنا بر صحبت آيتالله خامنهاى درباره زيرساختهاى شبكه ملّى اطّلاعات، بايد تقسيم كار ملّى صورت بگيرد كه تمامى اركان كشور در آن، حضور داشته باشند. اين در مورد شوراى عالى فضاى مجازى است. در مورد صوت و تصوير هم، سازمان صدا و سيما، انحصاراً بايد، هم تنظيم مقرّرات كند، هم مجوّز صادر كند و هم نظارت داشته باشد. شما مىبينيد كه بازديد شبكههايى مثل آپارات، بعضاً از تلويزيون هم بيشتر است و هيچ نظارتى هم روى آن نيست. كسى براى خودش كانالى ايجاد مىكند و چون نظارتى روى آن نيست، هرچه بخواهد، در آن منتشر مىكند و به نسبت تعدادshare ها، امتياز دريافت مىكند.
\* اگر بخواهيم جمعبندى كنيم، با توجّه به مشكلات و خطرهاى موجود و ناكارآمدى دستگاهها كه اشاره شد، اگر بخواهيم به گونهاى برآيند انتظاراتى كه مردم (پدر و مادرها) از نظام جمهورى اسلامى دارند، براى تأمين امنيت و فضاى مجازى، از نظر اخلاقى و تربيتى و اينكه بتوانند با اطمينان خاطر و فراق بال، فرزندانشان را در اين فضاى مجازى نگهدارند، چه اتّفاقى بايد رخ دهد تا اين خواسته عملى شود؟ در واقع چه اتّفاقاتى بايد در حوزه قانونگذارى انجام دهد تا بتوانند آنچه را كه ما مطرح كرديم، انجام دهند و منويات مقام معظّم رهبرى و تأييدات ايشان را در مصوّبات موجود است و آنچه كه ما مطرح كرديم، عملى شود؟
يك جملهاى هم عرض كنم و آن هم اينكه، اتّفاقاتى را كه بايد در حوزه فضاى مجازى رخ دهد، مىشود به پنج دسته تقسيم كرد:
١. وظايف دولت، حكومت، قانونگذار و برنامهگذار كه بايد وظايف خود را مشخّصاً انجام دهند و خلاءهاى موجود را پر كنند؛
٢. تكاليفى كه براى اپراتورها، سرويسدهندهها و پايگاههاى اينترنتى بايد بگذارند؛ يعنى سرويسدهنده بايد سرويسهاى متفاوتى ارائه دهد؛ بر اساس همان چيزهايى كه در موردشان صحبت شد؛
٣. مدرسه، حوزههاى علميه، كانونهاى خودجوش فرهنگى و مردمى و مراكز فرهنگى يا علمى، هركدام به طور مشخّص بايد وظايفى داشته باشند؛
٤. خانوادهها شامل پدر و مادر، خواهر و برادر، هر كدام بايد مسئوليتهاى مشخصّى نسبت به يكديگر داشته باشند.
اين قانون در سال ١٩٩٨ م. در آمريكا وضع شد، مبنى بر اينكه اگر خانوادهاى اجازه دهد فرزند زير ١٦ سالش در اينترنتى كه پدر و مادرش استفاده مىكنند، عضو باشد، در شبكههاى اجتماعى عضو باشد، تبلت يا گوشى همراهى شبيه پدر و مادرش داشته باشد، دادگاه مىتواند اين فرزند را از خانواده بگيرد و او را در پرورشگاه بگذارد؛ يعنى قانون براى پدر و مادر، محدويتهاى جدّى قرار داده است.
اگر در مدرسهاى حس كردند دختر بچّهاى اين آزادى را دارد كه به اين وسيلهها دسترسى داشته باشد، دادگاه اين اجازه را دارد كه در خانه او دوربين كار بگذارد و بچّه را زير نظر بگيرد تا بفهند آيا فرزند آزادى گفته شده را دارد يا خير؛
٥. كودك، خود كودك به نظر من در مورد كودك دو كار بايد انجام شود: يكى حفظ كسانى كه آسيب نديدند و دوم نجات كودكان آسيبديده. اينكه ما مىگوييم ٨٠% جامعه آسيب ديدهاند، پس آن ٢٠% آسيب نديده و سالم را هم رها كنيم، كار اشتباهى است.
\* مشخّصاًكدام كشورها اين قوانين را اعمال مىكنند؟
در حال حاضر، در آمريكا، كانادا، «استراليا» و «نيوزيلند» و در سى كشور اروپايى هم اينگونه قوانين هست.
در «كنسرسيوم اتّحاديه اروپا» كه «روسيه» هم عضو آن شده است.
يك اصطلاحى هست كه الآن در مورد ما صدق مىكند: كاتوليكتر از پاپ شدهايم. بر خلاف اينكه غربىها پنجاه سال زودتر از ما در اين عرصه تكولوژى وارد شدند، مىبينيم كه از پنجاه سال پيش، (بيانيّه گرام والت) در ٩٠% دبستانهاى كشورهاى مختلف دنيا، بحث سواد رسانهاى را داشتهاند. منهاى شبكهها وNG هاى متعدّد و سازمانهاى مردم نهاد كه بحث اورژانس اجتماعى و حمايت و آموزشهاى اجتماعى به پدر و مادر را در اين مسير دنبال مىكنند. اينها در كنار تمام آن همه تكنولوژى اتّفاق مىافتد. ما الآن بعد از پنجاه سال، تازه يك كتاب «تفكّر سواد رسانه» را به صورت اختيارى به دروس پايه اضافه كرديم.
\* با تشكّر از شما به خاطر شركت در اين گفتوگوى صميمانه.
ديدار مقام معظّم رهبرى با رئيس جمهور و اعضاى هيئت دولت ٣/ ٦/ ٩٥
يك نكته ديگر هم مسئله فضاى مجازى است كه مىخواهم خواهش كنم از جناب آقاى رئيس جمهور اين [را دنبال كنند]؛ چون فضاى مجازى واقعاً يك دنياى رو به رشدِ غيرقابل توقّف است، يعنى واقعاً آخر ندارد؛ آدم هرچه نگاه مىكند، آن چيز اوّل بلا آخر، فضاى مجازى است. هرچه انسان پيش مىرود در اين فضا، اين همينطور ادامه دارد. اين، يك فرصتهاى بزرگى در اختيار هر كشورى مىگذارد، تهديدهايى هم در كنارش دارد؛ ما بايستى كارى كنيم كه از آن فرصتها حدّاكثر استفاده را بكنيم، از اين تهديدها تا آنجايى كه ممكن است خودمان را بركنار نگه بداريم. خب، شوراى عالى فضاى مجازى به اين منظور تشكيل شد. مثلًا فرض بفرماييد كه حالا در گزارش آقاى دكتر جهانگيرى هم اتّفاقاً به اين بخش تقريباً اصلًا نپرداختند، يك سطر فقط ايشان اشاره كردند كه فلان بخش را نمىدانم چهكار كرديم، مثلًا راجع به فلان بخشى كه در شبكه ملّى اطّلاعات مؤثّر است، اين را مثلًا فراهم كرديم. به جستوجوگرها، ايشان [اشاره كردند]، چون جستوجوگر چند سال است كه شروع شده، جستوجوگرها را اينها دارند [طرّاحى] مىكنند و الآن جوانها از اين طرف و آن طرف، شايد دهها سيستم جستوجوگر را طرّاحى كردهاند، ساختهاند و توليد كردهاند؛ يعنى چيز جديدى نيست. ايشان هم روى آن تكيه كردند؛ امّا آن شبكه ملّى اطّلاعات را- كه خيلى مهم است آن شبكه داخلى، ما هنوز پيش نرفتهايم؛ خب، با اينكه آقاى واعظى هم معتقد به اين قضيه هستند و دوستان همه معتقدند به اين قضيه، امّا اين پيشرفت نداشته. اين را بايستى انشاءالله دنبال كنيم كه ضربههاى بىجبرانى نزنيم.