نرم‌افزارهاى فضاى مجازى ننگريست و در فضايى عارى از تفكّرات قالبى و پيش‌داورى به نقد و آسيب‌شناسى آن پرداخته و مضارّ و مخاطرات احتمالى آن، شناسايى گردد. بر اين اساس، به عنوان يك دليل محكمه پسند، به گزارش «سازمان ملل» اشاره مى‌كنيم كه در سال ٢٠١٤ م. از افزايش بيش از ١٠٠ درصدى نرخ ارتكاب جرم در فضاى مجازى، به‌طور كلّى سخن به ميان آورد و متعاقب آن، بسيارى از جرم‌شناسان برجسته جهان، از شكل‌گيرى دهكده جنايى مجازى، صحبت نمودند.

٢- ٢. جرم‌شناسى آسيب‌هاى فضاى اينترنت و شبكه‌هاى اجتماعى:

شاخص و خصيصه امكان كتمان هويّت در فضاى مجازى و بالا بودن كاذب نرخ جسارت و روحيه حضور سرگردانه در متن مباحثات و مجادلات كلامى، سبب شده است بسيارى از كاربران اين شبكه‌ها، بدون هيچ‌گونه بررسى و سنجشى مبادرت به اشتراك گذاشتن متونى نمايند كه سراسر حاوى مطالب توهين‌آميز، غيراخلاقى و مجرمانه است؛ مثلًا مكرّراً ديده شده است كه برخى از كاربران اين شبكه‌ها، بنا به هر دليلى پيام‌هايى با مضامينى، چون تحقير و تمسخر اقوام و اقليت‌ها و تمسخر و اهانت به برخى از اشخاص، مقامات، مسئولان و ... را منتشر مى‌نمايند كه از دو جهت حقوقى و جرم‌شناختى، قابل تأمّل است. در بُعد حقوقى رفتارِ انتشار مفاهيم و الفاظ زشت و ركيك، نسبت به يك قوم يا يك اقليت در جامعه، چون مصداق خاص ندارد، توهين كيفرى موضوع ماده ٦٠٨ كتاب پنجم قانون مجازات اسلامى (تعزيرات) محسوب نمى‌شود؛ امّا مى‌تواند بر مواد قانونى و عناوين مجرمانه ديگرى منطبق باشد. از سوى ديگر، انتشار الفاظ زشتى نسبت به يك شخص خاص و خانواده او، مثلًا يك استاد دانشگاه، يك مقام سياسى، يك هنرمند و ...، دقيقاً منطبق با جرم توهين ساده، موضوع مادّه موصوف است كه داراى مجازات شلّاق يا جزاى نقدى به تشخيص مقام قضايى است.

در بعد جرم‌شناختى هم، عادّى شدن و ساده‌سازى انتشار يك‌سرى مفاهيم و الفاظ عارى از نزاكت و ادب، خود از زمينه‌هاى احتمالى براى ارتكاب جرايم شديدترى محسوب مى‌شود كه آثار آن حتّى به فضاى غيرمجازى و طبيعى هم سرايت مى‌كند. بى‌پروايى و لمپنيسم در فضاى مجازى، قطعاً بر رفتار و تعاملات چهره به چهره افراد و نحوه حضور آنها در متن اجتماع، اثر القايى دارد و خواه ناخواه آنها را به سهام‌دار كرسى‌هاى سنگين‌تر و غيرقابل تحمّل‌ترى در بازار جرم و جنايت تبديل خواهد كرد. پس مى‌توان گفت، واقعاً فضاى مجازى در جهات وسيعى به فرصت و بسترى براى ارتكاب جرم و فنون آن، مبدّل شده است.

آسيب‌هاى حقوقى و جرم‌شناختى فضاى مجازى به حدود و اضلاع موصوف، محدود نمى‌شود و اين دفترِ تاريك و روشن، همچنان فصول مبسوط ديگرى دارد كه از جمله آنها، مى‌توان به نرخ رو به فزونى امكان ارتكاب جرايمى، چون كلاهبردارى اينترتى، اخّاذى سايبرى، سرقت سايبرى داده‌ها و اطّلاعات و ... اشاره نمود.

فراموش نكنيم، به كرّات ديده يا شنيده‌ايد كه گاهى اوقات به علّت سادگى، عدم شناخت و اعتماد بى‌دليل به هر كاربرى در فضاى مجازى، بعضى افراد، تصاوير و فيلم‌ها و به طور كلّى، مفاهيم و داده‌هاى ارزشمند شخصى خود را در دسترس كاربران مجهول الهوّيه قرار داده و فرصتى مناسب به بزهكاران هوشمند اين فضا داده‌اند كه با تهديد صاحبان آن داده‌ها مبنى بر انتشار عمومى آنها، روى به اخّاذى آورده و چه بسا فقط به منافع اقتصادى ممكن الحصول اين فرصت، اكتفا نكرده و با طرح‌ريزى‌