موارد غيرقابل پيش‌بينى، همچون طوفان، باد و باران مواجهند؛ امّا اگر سكّان‌دار به طور مدام، با ايجاد شرايط جديد آب و هوا و تغيير سكّان، كشتى را به سمت فانوس دريايى هدايت كند، كشتى به سلامت به مقصد مى‌رسد. از اين‌رو، وظيفه علم سايبرنتيك نيز همانند سكّان‌دار مى‌باشد؛ يعنى با در نظر گرفتن هميشگى هدف، اطّلاعات وارد شده را طبقه‌بندى و سازمان‌دهى كند تا به مقصد مورد نظر برسد.

اين كلمه يونانى‌KUBERNETES زمانى كه وارد زبان لاتين شد، به كلمه‌GUBERNATOR و در زبان انگليسى، به كلمه‌GOVERNOR به معناى حاكم تغيير كرد. در واقع، كار حاكم در كشور نيز همانند كار سكّان‌دار در كشتى است. واينر در كتاب خود با عنوان «سايبرنتيك و كنترل در ارتباط بين حيوان و ماشين» در سال ١٩٤٨ م. به طور جامع در مورد سايبرنتيك، بحث كرده است.

فضاى سايبر

كلمه فضاى سايبر(Cyberspace) زاده ذهن نويسندگان رمان‌هاى تخيّلى در دهه هشتاد است. رمان‌نويسانى، همچون ورنر وينجى در رمان خود با عنوان «نام‌هاى واقعى»(True Names) در سال ١٩٨١ م. و جان مايك فورد، از جمله افرادى بودند كه حرف از فضاى مجازى به ميان آوردند.

طبق تعريف، فضاى سايبر يك دامنه پويا و سراسرى است كه شامل تركيبى از الكترون‌ها و طيف الكترومغناطيس و هدف آن ساخت، ذخيره، تصحيح، تغيير، اشتراك، استخراج، استفاده و حذف كردن اطّلاعات مى‌باشد.

در دهه شصت و در خلال جنگ سرد، آمريكايى‌ها «مؤسّسه پروژه‌هاى تحقيقى پيشرفته آرپا»(ARPA) را به وجود آوردند. اين مؤسّسه با يك هدف مشخّص شروع به كار كرد: اتّصال كامپيوترها به يكديگر از طريق خطوط تلفن. آنها به دنبال سيستمى بودند كه داده‌ها به طور اتوماتيك از مبدأ به مقصد، بدون داشتن مسيرى از قبل تعيين شده برسند. در واقع، همچون تار عنكبوت اگر بخشى از اين سيستم از بين رفت يا خراب شد، باز داده‌ها توانايى اين را داشته باشند تا از راه‌هاى ديگر به مقصد برسند.

نياز به چنين سيستمى از آنجا به وجود آمد كه در صورت حمله اتمى «روسيه» به «آمريكا»، آمريكايى‌ها در جواب براى دادن دستور حمله اتمى، نيازمند خطوط تلفن هستند تا رئيس جمهور دستور حمله را بدهد؛ امّا خطوط تلفن قبل از اين دستور، توسط موشك‌هاى روسى منهدم شده است و عملًا راهى براى رساندن دستور رئيس جمهور وجود ندارد. پس نياز به سيستمى احساس مى‌شد كه در صورت خراب شدن يا از بين رفتن بخشى از شبكه، داده‌ها بتوانند از مسيرهايى كه همچنان سالم هستند، استفاده كنند.

در دهه نود، پس از حمله هكرها به «سازمان آرپا» و لو رفتن سيستم مورد استفاده توسط دولت، وزارت دفاع، اين پروژه را عمومى كرد. از دهه نود به بعد، آهسته، استفاده از اين سيستم از حالت نظامى به حالت عمومى درآمد. به وجود آمدن موتورهاى جست‌وجوى اوّليه و سپس موتور جست‌وجوى «موزائيك» در سال ١٩٩٣ م.، باعث جهشى شگرف در دنياى مجازى شدند؛ به طورى‌كه در سال ١٩٩٤ م. سه ميليون كامپيوتر به اينترنت متّصل گشتند. موتورهاى جست‌وجو سبب شد كه هرچه بيشتر، استفاده از اينترنت عمومى شود و از ادارات و مراكز علمى به ميان مردم رواج پيدا كند.

ديدار مقام معظّم رهبرى با اعضاى مجلس خبرگان رهبرى ٢٧/ ١١/ ٧٩

اين تبليغات فرنگى و اين تهاجم فرهنگى چيز جديدى نيست؛ آنچه كه جديد بود، كه ما در اين چند سال بر روى آن تكيه كرديم، روش‌هاى نويى بود كه در داخل كشور شروع شد و هنوز هم ادامه دارد. در دنيا تهاجم فرهنگى عليه انقلاب، از تهاجم سياسى و اقتصادى سريع‌تر و همه‌گيرتر و همه‌جايى‌تر بود. انواع و اقسام كارها را كردند؛ چقدر عليه اسلام و انقلاب و مبانى اسلامى و مبانى شيعى، كه فكر مى‌كردند در پديد آمدن اين انقلاب نقش داشته، فيلم ساختند كه امروز آن را به رايانه و اينترنت هم كشانده‌اند و همه كارهايى را كه مى‌توانستند، انجام دادند؛ براى اينكه جلوى اين سخن نو را- يعنى اينكه بايد قدرت سياسى در كشور در دست انسان‌هاى پرهيزگار و عادل باشد و شرط اين اقتدار سياسى، پرهيزگارى و عدالت باشد- بگيرند. اين سخن نو چيزى است كه هر صاحب قدرتى را در دنيا تكان مى‌دهد و هر دستگاهى را كه از قدرت، انتفاع مادّى مى‌برد، دچار وحشت مى‌كند؛ لذا همه جاى دنيا با اين فكر مخالفند.