ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٠ - بزه ديدگى كودكان در فضاى مجازى جدّى است
انجام شده است، مشاهده شد كه تمام اين خطرات در طول اين مدّت رشد داشته است. به عبارت ديگر، اين پژوهش نشان داد كه در سال ٢٠١٠ م.، ١٣% افراد ١١ تا ١٦ ساله در معرض پيامهاى آزاردهنده، ابراز دشمنى و تنفّر قرار داشتهاند؛ در صورتى كه اين رقم در سال ٢٠١٤ م. به ٢٠% رسيده است.
در اين پژوهش، يافتههاى مربوط به نقش والدين از مصاحبه با ١٤٢. ٢٥ نفر از كودكان ٩ تا ١٦ ساله در ٢٥ كشور اروپايى استخراج و تحليل شده است.
طبق اين تحقيق، انجام تكاليف مدرسه، حدود ٥٨% فعّاليت اينترنتى كودكان و نوجوانان را به خود اختصاص داده و در رتبههاى بعدى، بازى كردن و برقرارى ارتباط با ديگران قرار دارند. حضور در شبكههاى اجتماعى نيز جزو محبوبترين فعّاليتهاى كودكان در فضاى مجازى عنوان شده است.
همچنين در اين پژوهش آمده است كه ١٥% نوجوانان در معرض مشاهده تصاوير و فيلمهاى غيراخلاقى در سال ٢٠١٠ م. قرار گرفتهاند و اين در حالى است كه ١٧% در سال ٢٠١٤ م. در معرض اين فضا بودهاند.
در اين پژوهش، معمولترين خطرى را كه براى كودكان عنوان كردهاند، ارتباط آنلاين با كسانى بوده است كه آنها را نمىشناختند.
نكته بسيار مهم كه در اين تحقيق احصا شده، اين است كه كودكان و نوجوانان چگونه به خطرات واكنش نشان مىدهند؟
همچنين در اين تحقيق، به نقش والدين در مواقعى كه فرزندشان در فضاى مجازى حضور دارد نيز پرداخته شده است. آمار زير در اينباره قابل توجّه است:
- ٩٨% در مورد انتشار اطّلاعات شخصى به صورت برخط، قوانينى گذاشتند؛
- ٢٨% با فرزندشان، به خصوص دخترانشان، درباره اينكه در اينترنت چه كارى انجام مىدهند، صحبت مىكنند؛
- ٩٥% وقتى فرزندشان از اينترنت استفاده مىكند، كنارش حضور دارند؛
- از هر ١٠ والدين، يك والدين موقع استفاده اينترنت توسط كودكش، كارى انجام نمىدهد؛
- با بزرگتر شدن فرزندان، حضور والدين در استفاده از فضاى مجازى كمتر مىشود.
در موضوعات بعدى بايد به نقش والدين نيز در كاهش مخاطرات فضاى مجازى اشاره شود كه نكات زير مىتواند براى خانوادهها راهگشا باشد:
١. ايجاد قانون منع انتشار اطّلاعات خصوصى در منزل، ميان والدين و فرزند در فضاى مجازى؛
٢. صحبت كردن خصوصى والدين با فرزند در خصوص فعّاليتهاى فضاى مجازى؛
٣. حضور والدين در كنار فرزند هنگام استفاده از اينترنت؛
٤. حضور در نزديكى فضايى كه فرزند از اينترنت استفاده مىكند؛
٥. تشويق كردن فرزند براى كشف و يادگيرى در اينترنت به وسيله خودشان؛
٦. كمك به فرزند زمانى كه به مشكل بر مىخورد يا در اينترنت، چيزى جستوجو مىكند؛
٧. توضيح دادن اينكه چرا بعضى از سايتها خوب و بعضى بد هستند؛
٨. پيشنهاد دادن استفادههاى صحيح از اينترنت و ابزارهاى پاك و امن، مانند شبكههاى اجتماعى بومى به جاى شبكههاى اجتماعى غربى؛
٩. پيشنهاد روشهاى صحيح براى رفتار با ديگران و رعايت حدود در فضاى مجازى؛
١٠. كمك به فرزند، زمانى كه چيزى او را در فضاى مجازى اذيّت مىكند و خانواده بايد نقطه اعتماد و مشكلگشاى فرزند باشند؛
١١. صحبت كردن و آگاهى دادن به فرزند، براى اينكه اگر به مشكلى در فضاى مجازى برخورد كرد، چه كارى انجام دهد؛
١٢. آموزش امر به معروف و نهى از منكر در فضاى مجازى، براى مقابله با منكرات و ترويج خوبىها در اين فضا؛
١٣. اجازه دادن براى استفاده از سرويسهاى مجاز در فضاى مجازى، مانند دانلود نرمافزار يا موسيقى مجاز؛
١٤. استفاده از شبكه ويدئويى بومى به جاى شبكههاى ويدئويى اينترنتى فاسد غربى؛
١٥. به اشتراك گذاشتن موارد مجاز ميان دوستان تائيد شده؛
١٦. تعيين زمان و ساعت مشخّص براى استفاده از پيامرسانها و فضاى مجازى؛
١٧. عدم استفاده از پيامرسانهاى آلوده، مانند تلگرام، واتس اپ و اينستاگرام، توسط والدين و فرزند؛
١٨. تعيين محدوده سنّى براى پيامرسانهاى داخلى و خارجى، حدّاقل از سن ١٤ سالگى به بعد؛
١٩. استفاده از ابزارهاى نظارت نامحسوس، توسط والدين و فيلترينگ خانگى؛
٢٠. مطالبه خانوادهها از دولت، براى فراهم كردن شبكه امن، پاك و سريع ملّى و همچنين شبكههاى اجتماعى موضوعمحور.
پىنوشتها:
[١].
Earl K. Miller
Picower Professor of Neuroscience The Picower Institute for Learning and Memory and Department of Brain Cognitive Sciences at the MIT
Earl K. Miller
[٢].
Livingstone, S., EU Kids Online( ٤١٠٢ )EU Kids Online: findings, methods, recommendations.
Duerager, Andrea and Livingstone, Sonia( ٢١٠٢ )How can parents support childrens internet safety? EU Kids Online, London, UK
Livingstone, S. Helsper, E. J( ٠١٠٢ )Balancing opportunities and risks in teenagers use of the internet: The role of online skills and family context, New Media Societ