ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٥ - فاطمه و فاطميت
فاطمه و فاطميت
مرتضى مهدوى يگانه
جايگاه وجود انسانهاى كامل در عرصه آفرينش، از وسعت و فُسحتى شگفتانگيز برخوردار است و هيچگاه محدود به مرزهاى زمان و مكان نمىشود. معناى اين سخن آن است كه ساحت وجودى چهارده نور پاك و مقدّس اهل بيت (ع) مراتب و مظاهرى را داراست كه زندگى دنيوى و مادّى آنان، تنها يكى از آنها به شمار مىآيد و ساحتها و مرتبتهاى ديگر آن، خصوصاً مدارج عاليه آن، هرگز در محدوده مادّه و زمان و مكان محصور نيست و به عبارت ديگر، در همه مراتب وجود، حضور و ظهور دارد.
يكى از مبانى قرآنى، روايى و علمى اين حقيقت، شأن وجه اللّهى آنان است. به تصريح «قرآن كريم»، وجه الهى، وسعتى به گستره همه عالم هستى دارد و به هر طرف كه مىنگرى، وجه الله آنجا را فراگرفته است:
«فَأَيْنَماتُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ؛[١]
به هر سوى كه روى برگردانيد، آنجا وجه الله است.»
وجه الله، يعنى مقام و شأنى كه خدا با وجه و جلوه خود، در آنجا حضور دارد و همگان خدا را با آن مىشناسند؛ زيرا شناسايى هركس در بهترين مرتبت آن با وجه و صورت او تحقّق مىپذيرد و وجه خدا، مرتبتى از تجلّى اوست كه همهجا را فراگرفته و خدا با آن شناخته مىشود. اين مرتبت، عالىترين مرتبت وجودى اهل بيت (ع) است كه با آن، تمام عالم هستى را پر كرده است و از اينروست كه گفته مىشود وجه الله در همهجا هست و «به هر طرف كه رو كنى، آنجا وجه الله است.» و به همين دليل است كه فرمودهاند: «نحن وجه الله»[٢] و جايى نيست كه از وجه الله خالى باشد.
آن ذوات نورانى چون براى وجه خدا كار مىكنند ... و به مقصد و مطلوب خود، يعنى وجه الله رسيدهاند، خود وجه الله و وجيه عند الله شدهاند ... و بدين معناست كه آنان موجّه عند الله هستند و خدا به آنان رو مىكند و اگر خدا به كسى رو كرد، از همه جهات به او رو كرده؛ از اينرو، همه عالم به او رو مىكند؛ زيرا خداى سبحان در جهتى خاص نيست ....
پس جايى نيست كه انسان كامل حضور نداشته و توسّل به وى اثر نداشته باشد ....[٣]
اين، تنها يكى از مبانى علمى مطلب مزبور است و به سبب كمى مجال، به همين مقدار بسنده مىكنيم.
... اكنون در ايّام فاطميّه، صفحهاى از صحيفه وجودى فاطمى را مىگشاييم كه با حقيقت بالا پيوند دارد؛ سخن از «شخص» فاطمه