تكامل و طهارت روح (ترجمه التمحيص) - اسكافى، محمد بن همام؛ مترجم عبدالله صالحي - الصفحة ١٧٥ - ٩ - باب في أخلاق المؤمنين و علامات الموحدين
١٧١- روايت كردهاند كه حضرت رسول صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فرمود:
ايمان شخص، كامل نمىگردد مگر آن كه ١٠٣ خصلت در او وجود داشته باشد، كه مجموع آنها در كردار، گفتار، نيّات، امور باطنى و ظاهرى او تحقّق خواهد يافت.
در همين بين اميرالمؤمنين علىّ عَلَيْهِ السَّلَامُ اظهار نمود: يا رسول اللَّه! آن حالات و خصلتهاى ١٠٣ گانه كدامند؟
فرمود: يا علىّ! از صفات و خصوصيّات مؤمن اين است كه داراى فكر و انديشهاى متحرّك؛ گوياى ذكر خداوند (آشكارا و خالصانه)؛ علم و اطّلاعاتش بسيار؛ صبر و بردباريش عظيم؛ خوشبرخورد در منازعه و استدلال با افراد؛ در بازگشت به ديگران و يا بازگشت افراد به او بزرگوارانه و محترمانه؛ نسبت به اشخاص، داراى سعه صدر؛ و در مقابل آنها متواضع و خاضع باشد.
خندهاش تبسّم، فهم و دركش براى آموزندگى؛ يادآورنده غافلان و آموزگار نادانان خواهد بود.
آزارى به اذيّتكنندهاش نمىرساند؛ در آنچه كه برايش سودى ندارد، وارد نمىشود و دخالت نمىكند؛ در مصائب و سختىها بدگو و بدزبان نيست؛ پشت سر كسى غيبت نمىنمايد؛ از محرّمات و كارهاى خلاف بيزار؛ و در امور جانب احتياط را رعايت مىنمايد. جود و بخشش او بسيار؛ آزارش اندك و ناچيز؛ كمك دهنده درماندگان؛ پدر يتيمان؛ چهرهاش شاداب؛ غم و اندوهاش در درون؛ و نسبت به فقر و تهدست بودنش شادمان مىباشد.
(مؤمن براى دوستان) از عسل شيرين و گواراتر؛ (در ايمان و اعتقادات) سخت و محكم؛ سِرّى را فاش نمىكند و پردهاى را نمىدرد؛ رفت و آمدها و حركاتش دقيق و ملايم؛ برخورد و مشاهدهاش شيرين؛ اهل عبادت و پرستش، خوش برخورد و متين؛ متواضع و فروتن؛ سكوتش طولانى؛ بُردبار در برابر نادانان؛ شكيبا در مقابل بدكنندگان؛ و بزرگان را تعظيم و خُردسالان را ترحّم و دلسوزى مىنمايد.