زيرا آزار رساندن به محكوم، بخشى از كيفر است و اجراى كيفر نيز با همه اجزاء و لوازم آن واجب است. بر اين پايه، منع محكوم از بى‌حس كردن خود نيز واجب خواهد بود.

پاسخ: اين اشكال به رغم ظاهر فنى كه دارد، وارد نيست زيرا حرمت آزاررسانى به به محكوم همان گونه كه جزئيت آزاررسانى را از كيفر مقرر نفى مى‌كند، ملازم بودن آن را با بعضى از مصاديق يا مراتب كيفر مقرر كه حاكم در انتخاب آن مخير است، نيز نفى مى‌كند. بنابراين نهايت چيزى كه با اطلاق ادله حدود ثابت مى‌شود آن است كه حاكم در مقام اجراى حد قتل يا قطع عضو، مخير است كه اين كيفر را به صورت دردناك- به اندازه متعارف- اجرا كند يا به صورت بى‌درد و ملزم نيست كيفر را به صورت بدون درد اجرا كند همچنانكه بر او واجب نيست كه حتماً آن را به صورت دردناك اجرا كند. پس، كيفر از اين اين جنبه دقيقاً تخييرى است و در نتيجه نه محكوم حق دارد بى‌حس كردن خود را مطالبه كند و نه بر حاكم واجب است اين كار را انجام دهد. در عين حال، دليلى بر وجوب منع محكوم از بى‌حس كردن خودش وجود ندارد؛ زيرا دردناك بودن كيفر لزوماً جزء كيفر نيست.

آرى، لازمه تخيير ياد شده آن است كه منع محكوم از بى‌حس كردن خودش، جايز باشد، بدين معنا كه حاكم مى‌تواند به او اجازه اين كار را ندهد و يا به او مهلت انجام اين كار را نداده و حدّ را براى انجام عمل بى‌حسى او را به تأخير نيندازد. حاكم مى‌تواند حد را فوراً و قبل از آنكه محكوم بدن خود را بى‌حس كند به اجرا در آورد. بلكه اگر مهلت دادن به محكوم براى بى‌حس كردن خود، به معناى تعطيل شدن حد در آن مدت از زمان باشد، چه بسا بتوان گفت كه حرام است. دليل حرمت آن، رواياتى است كه هيچ مهلتى را در اجراى حدود جايز نمى‌دانند. با توجه به آنچه گفته شد، درباره منع محكوم از بى‌حس كردن خود، سه احتمال وجود دارد:

١- منع محكوم از بى‌حس كردن خود حرام است؛ زيرا هر چيزى كه سبب تخفيف درد كيفر شود- مثل بى‌حسى- واجب است چرا كه دردناك بودن كيفر، امرى زايد بر اصل كيفر مى‌باشد.

٢- منع او از بى‌حس كردن خود، واجب است؛ زيرا تخفيف درد كيفر حرام است چرا كه دردناك بودن كيفر، بخشى از اصل كيفر است.

٣- منع او جايز است؛ زيرا آنچه از ادله و سيره به دست مى‌آيد اين است كه اجراى حد مقيد به عدم احساس درد نيست و بر حاكم حرام نيست كه حد را به طور دردناك اجرا كند. چه، در غير اين صورت لازم مى‌آيد تمام حدودى كه در زمانهاى گذشته اجرا مى‌شد، حرام باشد. اگر اجراى حد مقيد به عدم احساس درد مى‌بود، لازم بود شارع‌