بيشتر از عمرش باشد و پذيرفتنى است كه قيمت آن دو برابر شترى باشد كه يك‌ساله يا دوساله است، مانند ابن مخاض و بنت لبون بويژه اگر در نظر داشته باشيم كه صحيحه ابن سنان در صدد توضيح شترهاى ديه سخت، يا همان ديه عمد و شبه عمد، است كه اين شترها بايد سالخورده باشند.

بلكه تقيه‌اى بودن اين صحيحه به خودى خود، بسيار بعيد به نظر مى‌رسد؛ زيرا معين كردن بهاى شتر به درهم و دينار يا گوسفند، موضوعى خارجى و نزد شنونده روشن يا قبال پرسش و تحقيق است. از اين روى، پذيرفتنى نيست كه امام معصوم (ع) چيزى بر خلاف واقعيت موجود در روزگار خويش بگويد. كوتاه سخن آن كه اگر اين صحيحه در پى بى‌آن بود كه از آغاز ديه را دوازده هزار درهم و يا دو هزار گوسفند معرفى كند، احتمال تقيه در آن مى‌رفت، ولى اين تعبير كه براى تعيين مقدار گوسفندانى است كه با هر شتر سالخورده برابر باشد، احتمال تقيه در آن نيست. نتيجه سخن صحيحه نيز در سنجش گوسفند و شتر اين نيست كه ديه همان دو هزار گوسفند است، بلكه در ديه‌اى كه شتر واجب در آن بايد سالخورده باشد، در برابر هر شتر تعداد گوسفندان دو برابر است كه بيست رأس خواهد بود و بيش از اين چيزى را نمى‌توان از روايت دريافت.

بنابراين، اختلافى كه در روايات مى‌بينيم، جهت ديگرى دارد. اين اختلاف در درهم از آن روست كه داراى وزنهاى گوناگونى بوده، چنانكه راويان نيز يادآور شده‌اند.

اختلاف در گوسفند از آن روست كه روايات دربردارنده بيست گوسفند، تنها در برابر شتر سالخورده است. به ديگر سخن، نگاه اين احاديث به ديه شديد است كه در آن شترهاى بزرگسال واجب هستند و نه ديه خطاى محض كه مى‌توان در آن به شتران خردسالى چون ابن لبون و بنت مخاض و مانند آن بسنده كرد كه تفاوت ميان اين دو دسته از شتر، چشمگير است. در آينده خواهيم ديد كه روايات معرفى كننده بيست گوسفند در برابر هر شتر، همگى درباره ديه دشوارند و بلكه تصريح بدان دارند كه در چنين ديه‌اى شتران سالخورده بايد پرداخت.

گواه ديگر اين است كه صحيحه ابن سنان، ده دينار و صد و بيست درهم را قيمت هر شتر مى‌داند و هر شتر سالخورده و بيست گوسفند را بهاى هر شتر پير و هرگز بيست گوسفند را بر ده دينار عطف نكرده است تا اين معنى را برساند كه مقصودش از ده دينار، هر گونه شترى است كه در ديه خطا مى‌توان پرداخت و در بيست گوسفند، چيزى است كه در ديه شديد بايد پرداخت كه بايد شتر پير و سالخورده باشد.

بر اين استدلال نيز، اشكال مى‌شود كه اگر بپذيريم اين صحيحه يا روايتى ديگر چنين‌