بر استدلال به اين روايت اشكال مى‌شود كه اين صحيحه را بايد بر تقيه حمل كرد؛ زيرا ديه بر حسب درهم را دوازده هزار درهم و بر حسب گوسفند را دو هزار رأس معرفى كرده و اين با ديدگاه اهل سنت سازگار و با رواياتى كه ديه را ده هزار درهم و يا هزار گوسفند مى‌دانند، ناسازگار است، مانند روايات صحيحه حماد و صحيحه جميل و صحيحه ابن حجاج كه پيشتر آورده‌ايم. از اين روى نمى‌توان به اين روايت استدلال كرد.

در پاسخ مى‌توان گفت: تنها هنگامى مى‌توانيم اين روايت را بر تقيه حمل كنيم كه هماهنگ‌سازى و جمع آنها در نگاه عرفى ممكن نباشد. در حالى كه مى‌توانيم صحيحه ابن سنان را به معناى درهمهايى كه پس از پيامبر (ص) و در زمان امام صادق (ع) در دولتهاى اسلامى انتشار مى‌يافت، بگيريم؛ زيرا اين درهمها با مقدار نقره كمترى سكّه مى‌خورد، يعنى پنج نخود، در حالى كه در گذشته شش نخود بوده و هر ده عدد از آنها برابر با هفت مثقال شرعى بود. از اينجا بود كه اينها را درهمهاى با وزن هفت و درهمهاى سبكتر را با وزن شش مى‌ناميدند، كه هر ده عدد از آن تقريباً با شش مثقال شرعى برابر بود. مرحوم شيخ نيز پس از آوردن روايتى چنين مى‌نگارد:

«عبيد بن زرارة عن أبي عبد اللّه (ع) قال: الدية ألف دينار أو اثنا عشر درهم أو مائة من الإبل» «ذكر الحسين بن سعيد و أحمد بن محمد بن عيسى أنّه روي من أصحابنا أنّ ذلك يعني اثني عشر درهم من وزن ستة. و إذا كان كذلك فهو يرجع إلى عشرة آلاف»[١] عبيد بن زرارة از امام صادق (ع) نقل كرده است كه حضرت فرمود:

ديه، هزار دينار يا دوازده هزار درهم يا صد شتر است.

حسين به سعيد و احمد بن محمد بن عيسى يادآور شده‌اند كه از اصحاب ما چنين رسيده است كه اين به معناى دوازده هزار درهم با وزن شش است. از اين روى بازگشت آن به همان ده هزار است.

درباره بيست گوسفند نيز مى‌توان گفت كه صحيحه ابن سنان اين شمار را بهاى هر شتر سالخورده مى‌داند؛ زيرا شتر «ناب» همان پير سالخورده را گويند كه در سال نهم و

[١] تهذيب الاحكام، شيخ طوسى( ره)، ج/ ١٦٢، چاپ اسلاميه، تهران.