بايسته هاى فقه جزاء - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٢٣٠ - جهت اول مفاد آيه محاربه

چه در خشكى و چه در دريا، چه شب و چه روز، چه در شهر و چه در غير آن، [محارب است‌] ... اهل فساد بودن چنين كسى در محارب بودن او شرط نيست، اگر چه اين نكته مورد اشكال واقع شده است.»[١]

فرزند او فخر المحققين در تعليقه‌اى بر اين سخن آورده است:

«اشكال در اين شرط، ناشى از اختلاف نظر فقهاى شيعه است. فتواى مشهور فقيهان شيعه، همان است كه شيخ طوسى در نهايه گفته است:

محارب كسى است كه از اهل فساد بوده و سلاح برهنه كند. مفيد نيز گفته: اهل الدعاره (اهل فساد) هرگاه در دار الاسلام سلاح برهنه كند ...

بيان احكام محارب در روايات و عموم آيه محاربه، بر عدم شرطيت «اهل فساد بودن» در تحقيق معناى محارب، دلالت دارد، و همين نزد من نظر قوى‌تر است.»[٢]

باز علّامه حلّى در باب حدود كتاب ارشاد مى‌گويد:

«مقصد هفتم درباره محارب است. دو بحث در مورد محارب وجود دارد: بحث نخست درباره ماهيت محارب است و آن عبارت است از كسى كه براى ترساندن مردم، سلاح برهنه كند، چه در خشكى و چه در دريا، چه شب و چه روز، چه در شهر و چه در غير از آن، چه زن و چه مرد باشد. اگر كسى در شهر خود، مال ديگرى به زور از او بگيرد، محارب است.»[٣]

شهيد اول در دروس مى‌گويد:

«محارب كسى است كه براى ارعاب، سلاح برهنه كند حتى اگر زن باشد، چه در شهر و چه در غير از شهر، چه شب و چه روز. به شرط آنكه چنين كسى از اهل فساد بوده باشد يا حتى گمان فساد در مورد او برود.»[٤]

شهيد ثانى در روضة مى‌گويد:

«محاربه عبارت است از برهنه كردن سلاح براى ترساندن مردم، چه در خشكى و چه در دريا، چه در شب و چه در روز، چه در شهر و چه در

[١] قواعد الاحكام، ج ٢، ص ٢٧٢.

[٢] ايضاح الفوائد، ج ٤، ص ٥٤٢.

[٣] الارشاد، ج ٢، ص ١٨٥.

[٤] الدروس، ج ٢، ص ٥٩.