٣١- كسى كه بعضى از شرائط تكليف را ندارد- مانند ديوانه ادوارى و شخص نابالغ و زن حائض- چنانچه در غير آخر وقت نماز به اندازه خواندن چهار ركعت واجد شرائط شود- مثلًا ديوانه عاقل شود، يا نابالغ به بلوغ برسد، يا زن از حيض پاك گردد- و پس از گذشتن مقدار خواندن چهار ركعت فوت نمايد يا ديوانه شود، فقط نماز ظهر يا نماز مغرب بر او واجب مى‌شود، نه نماز عصر و عشاء ٠.

٣٢- كسى كه مسافر نيست، اگر تا غروب آفتاب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز ظهر و عصر را بخواند؛ و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط نماز عصر را بخواند، و بعداً نماز ظهر را قضاء كند، و همچنين اگر تا نصف شب به اندازه خواندن پنج ركعت وقت دارد، بايد نماز مغرب و عشاء را بخواند؛ و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط نماز عشاء را بخواند، و بعداً نماز مغرب را بجا آورد.

٣٣- كسى كه مسافر است، اگر تا غروب آفتاب به اندازه خواندن سه ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز ظهر و عصر را بخواند؛ و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط نماز عصر را بخواند، و بعداً نماز ظهر را قضاء كند؛ واگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز مغرب و عشاء را بخواند؛ و اگر كمتر وقت دارد، بايد اول نماز عشاء را بجا آورد، و بعداً نماز مغرب را بخواند؛ و چنانچه بعد از خواندن عشاء معلوم شود كه از وقت به مقدار يك ركعت يا بيشتر به نصف شب مانده است، بايد فوراً نماز مغرب را به نيّت اداء بجا آورد.

٣٤- اگر كسى عذرى دارد كه نمى‌تواند نماز را با وجود تمام شرائط آن در اول وقت بجا آورد- مثلًا لباس او نجس است- چنانچه بداند عذر او تا آخر وقت باقى است، مى‌تواند در اول وقت نماز بخواند؛ ولى اگر احتمال دهد عذر او از بين مى‌رود، بهتر است صبر كند تا عذرش برطرف شود؛ و چنانچه عذر او برطرف نشد، در آخر وقت نماز بخواند؛ ولى اگر تا آخر وقت صبر نكرد و نماز خواند، نمازش صحيح است، اگرچه عذرش در وقت برطرف شود.

٣٥- كسى كه مسائل و شكّيات و سهويّات نماز را نمى‌داند، و احتمال مى‌دهد كه يكى از اينها در نماز برايش پيش مى‌آيد، بايد براى ياد گرفتن آنها نماز را از اول وقت تأخير بيندازد؛ ولى اگر اطمينان دارد كه نماز را به طور صحيح تمام مى‌كند، مى‌تواند در