شود كه در يكى از اين دو نماز مغرب يك ركعت زياد نموده است، در اين فرضيّه مى‌تواند نماز مغرب دوم را تمام كند، تا يقين كند كه يكى از دو نماز مغرب را سه ركعتى انجام داده است، و نيز مى‌تواند نماز مغرب دوم را رها كند، و بنا بر صحّت نماز مغرب اول بگذارد، زيرا نماز مغرب اول به مقتضاى قاعده فراغ صحيح مى‌باشد.

و همچنين است هرگاه نماز صبح را بجا آورد، و فراموش كند كه آن را خوانده است، پس دوباره آن را بخواند، و سپس يقين كند كه يكى از اين دو نماز صبح را سه ركعتى خوانده است.

١٥٥٩- اگر نمازگزار در حال قيام شك كند كه ركوع را بجا آورده است يا نه، بايد ركوع را بجا آورد؛ و چنانچه فراموش كند كه ركوع مشكوك را بجا آورد، و بعد از دخول در سجده متذكر شود كه ركوع مشكوك را انجام نداده است، بايد برگردد و ركوع و مابعدش را متواصلًا- پى در پى- انجام دهد.

١٥٦٠- همانطور كه در فقره (١٣٢٩) بيان شد محل تدارك اجزاء فراموش شده نماز تا ركن بعد از آنها است، و نيز همانطور كه در ضمن فقره (١٣٥٣) بيان شده است محل تدارك اجزاء مشكوكه نماز قبل از ورود به كار بعد از آنها است، بنابر اين اگر نمازگزار قبل از داخل شدن به تشهد شك كند كه هر دو سجده يا يكى از آنها را انجام داده است يا نه، بايد سجده مشكوكه را انجام دهد؛ و چنانچه فراموش كند كه سجده مشكوكه را بجا آورد و پس از آنكه داخل در تشهد شد متذكر شود كه آن را انجام نداده است، بايد برگردد و سجده مشكوكه و مابعد آن را متواصلًا- پى در پى- انجام دهد.

و همچنين است شك در سائر افعال نماز، يعنى اگر نمازگزار در انجام دادن عملى شك كند، و فراموش كند كه عمل مشكوك را انجام دهد و پس از آنكه در جزء غير ركنى بعد از آن داخل شد متذكر شود كه آن را انجام نداده است، تا زمانى كه محل تدارك جزء مشكوك فراموش شده باقى است بايد برگردد، و آن جزء و مابعد آن را متواصلًا انجام دهد.

١٥٦١- اگر نمازگزار يقين كند كه جزئى از نماز را فراموش كرده است، و محل تدارك آن جزء هم باقى باشد، بايد جزء فراموش شده را انجام دهد؛ و چنانچه انجام دادن آن را فراموش كند و داخل در ركن بعد از آن شود، و بعد از دخول در ركن همان‌