فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٥٣ - علم اجمالى

اول: بر او واجب باشد دو سجده بجا آورد، به سبب آنكه بعد از برگشتن براى انجام دادن سجده‌اى كه يقيناً از او فوت شده است محل سجده مشكوكه نيز برمى‌گردد.

دوم: نسبت به سجده مشكوكه حكم شك بعد از محل كه اعتبار ندارد جارى مى‌شود، پس بيش از يك سجده بر او واجب نمى‌باشد.

از بين اين دو نظريّه مختار ما نظريّه اول وجوب دو سجده- است.

١٥٧٤- كسى كه بين سه و چهار شك كند، و بعد از سلام نماز و پيش از شروع به نماز احتياط يقين كند كه چهار ركعت خوانده است، و پس از آن يقين او از بين برود و دوباره شك او به شك بين سه و چهار برگردد، واجب است نماز احتياط را بخواند.

١٥٧٥- اگر نمازگزار بعد از دخول در سجده ركعت دوم در انجام دادن ركوع اين ركعت و دو سجده ركعت اول شك كند، بايد بنا بگذارد كه هر دو را بجا آورده است، بنابر اين كسى كه بين دو و سه شك كند و بعد از اتمام دو سجده، هم در ركوع آن ركعت و هم در دو سجده ركعت قبل شك كند، نماز او محكوم به بطلان نيست؛ بلى، بر فرض پيدا شدن شك مزبور هرگاه يقين كند كه ركوع آن ركعت و دو سجده ركعت قبل را ترك كرده است، شك او برمى‌گردد به شك بين يك و دو، و نماز او باطل مى‌شود، زيرا به سبب ترك دو سجده و ركوع، دو ركعت او يك ركعت محسوب مى‌شود.

١٥٧٦- حكم كثير الشك در صوَر علم اجمالى جارى نيست، پس اگر كثير الشك اجمالًا و بدون تعيين بداند كه يكى از دو عمل را انجام نداده است- مثلًا در حال قيام اجمالًا يقين كند كه يا تشهد را ترك كرده است يا سجده را، يا اينكه يقين كند كه يا ركوع را ترك كرده است يا قرائت و امثال آن را، يا اينكه بعد از دخول در ركوع يقين كند كه يا يك سجده را ترك كرده است يا تشهد را- بايد به مقتضاى علم اجمالى عمل كند، هرچند نسبت به يكى از دو طرف شك كثير الشك باشد.

١٥٧٧- اگر نمازگزار يقين كند كه سوره را خوانده است ولى در قرائت حمد شك كند، و به سبب گذشتن از محل به شك خود اعتناء نكند، و بنا بگذارد كه حمد را بجا آورده است، و بعد از دخول در قنوت متذكر شود كه سوره را نخوانده است، واجب است حمد و سوره هر دو را بخواند.

١٥٧٨- اگر نمازگزار اجمالًا يقين كند كه يا يك سجده را ترك كرده يا يك ركوع‌