فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤١٦ - شرط دوم - متابعت مأموم از امام

چهار سجده زياد كند، صحّت نماز او مشكل است، پس احتياط آن است كه در اين صورت نيز نماز را تمام كند، و آن را دوباره اعاده نمايد.

٥١٤- اگر امام نماز اداء يا قضاء يقينى مى‌خواند، و مأموم منحصر باشد به كسى كه به خاطر شك در صحّت نمازش به حكم عقل و براى درك واقع نماز خود را كه قبلًا خوانده است احتياطاً اعاده مى‌كند، اجراء حكم جماعت- مضر نبودن زيادى ركن به قصد متابعت از امام- بر اين نماز مشكل است، زيرا معلوم نيست كه اين نماز احتياطى مأموم نماز واجب باشد، در نتيجه معلوم نيست كه جماعت محقق شده باشد، پس اگر مأموم در اين فرض قرائت را ترك كرده باشد يا چيزى را كه مخالف نماز منفرد است انجام داده باشد، نمازش نيز باطل است.

بخلاف آنكه امام يا مأموم يا هردوى آنها شك داشته باشند كه وضوء سابق آنها باقى است يا نه، كه در اين فرض به موجب قاعده استصحاب بايد بنا بگذارند كه وضوء سابق باقى است، پس حكم طهارت بر آن جارى مى‌شود، در نتيجه با آن طهارت مى‌توانند نماز بخوانند، و حكم جماعت نيز بر نماز آنان جارى مى‌شود، پس چنانچه در اين فرض مأموم به قصد متابعت از امام ركن يا چيز ديگرى را زياد كرده باشد، نمازش صحيح است.

و همچنين است اگر امام يا مأموم يا هردوى آنها بعد از تجاوز از محل در ركنى شك كنند كه آيا آن ركن را بجا آورده‌اند يا نه، كه شرعاً بايد بنابر صحت بگذارند، و به شك خود اعتناء نكنند، در نتيجه به حكم شارع اين نماز صحيح است، و حكم جماعت بر آن مترتب مى‌شود، پس چنانچه در اين فرض مأموم ركن يا چيز ديگرى را به قصد متابعت از امام زياد كرده باشد، نمازش صحيح است.

٥١٥- اگر امام سلام نماز را بگويد و مأموم هنوز در تشهد باشد، نماز مأموم خودبخود فرادى مى‌شود.

٥١٦- كسى كه مثلًا به ركعت دوم اقتداء كرده است، بعد از سجده دوم از ركعت چهارم امام- كه ركعت سوم آن مأموم است- جائز است برخيزد و ركعت ديگر نماز خود را بجا آورد؛ و لكن مستحب است كه در تشهد و سلام از امام متابعت كند، و به طور تجافى- نيم خيز- بنشيند تا امام سلام نماز را بگويد، سپس برخيزد و ركعت ديگر نماز