مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٦ - موضوع توضيحى

پس نتيجه اينكه مطلق تذلل (و يا تعلق قلبى) بغير، عبادت گفته نمى‌شود تا به صاحب آن اتهام شرك بست، و بجان و مال او تعدى نمود، كه افراطيها چنين مى‌كنند، نعوذ باللّه منه.

و عين همين استدلال در مورد آيه مباركه‌ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ‌ (المائده، ٥٤) نيز جارى مى‌شود، در حاليكه خداوند صاحب آن تذلل در مقابل مومنان را محبوب و محب خود اعلام فرموده است. بلى تذلل در مقابل فرد يا چيزى بعنوان رب عبادت است و در برابر غير خدا موجب شرك مى‌گردد.

يك بحث فرعى: آيا اگر كسى خداوند را بعنوان واجب الوجود و يا موجود سرمدى (ازلى و ابدى) بدون عنوان ربوبيت عبادت كند اين عبادت صحيح است يا باطل؟

در جواب مى‌گوييم: اگر عنوان ربوبيت، در آيات قرآنى حيثيت عنوان طريقى به سوى ذات مقدسه او را داشته باشد، عبادت مذكور صحيح است. و اگر عنوان موضوعى باشد، عبادت مذكور باطل است. (دقت شود.)

از اين بيان بروشنى بدست مى‌آيد كه توسل به انبياء (ع) و اولياء و علماى متقى و متورع چه زنده باشند و چه مرده هيچ اشكالى ندارد و همچنين‌