صراط الحق في المعارف الإسلامية و الأصول الإعتقادية - المحسني، الشيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٨ - در باره مطلب اول بايد دانست

در باره مطلب اوّل بايد دانست:

موجودات مادّى در اين دنيا از حيث كميّت ثابت و از حيث كيفيّت در تغيير و تبدّل اند. كميّت و وزن و اندازه مادّه ثابت و بى‌كم و كاست است ولى از لحاظ كيفيّت، اشياء جهان پيوسته در تغيير و تبدّل و فنا و فساد و زوال‌اند و هيچ وقت در وضعى و حالى ثابت و پايدار نمى‌مانند.

از طرف ديگر در دنياى ما اصلى بنام اصل كهولت (آنتروپى) بر تمام موادّ و نيروها حكم فرماست، هر موجودى‌كه بحالت خود رها شده و امدادى بدان نرسد بطور تدريج بسوى هموارى و پيرى و سكون ميرود، علت فساد و مرگ در عالم همين است، اگر اين اصل در جهان نبود اصل بقا و ثبات در عالم حكومت ميكرد و ما در اين زندگى مخلّد ميشديم و از مرگ و فنا اثرى نبود.

در زندگى آخرت اصل كهولت از موادّ برداشته مى‌شود و بر داشته شدن آن عبارت اخراى خلود و هميشگى است و بزرگترين مرز فارق ميان دنيا و آخرت وجود كهولت و عدم آن است، آقاى مهندس بازرگان در كتاب ذرّه بى‌انتها ص ٨٥ ميگويد: جريانها و قوانينى‌كه در اين دنيا بر موادّ و انرژى‌ها حكومت دارد تماماً ناشى يا منطبق بر دو اصل ترموديناميك است ١- اصل بقاء و ثبات كميّت‌ها. ٢- آنتروپى يا كهولت يعنى اصل انحطاط كيفيّت‌ها و ضعف و زوال ارزشها ... با بر داشتن آنتروپى (پيرى وكهولت) خصوصيّات و مشخّصات آخرت ظاهر مى‌شود و لازمه همه آنها لغو آنتروپى است بطورى‌كه كهولت و آنتروپى را مى‌توان مرز و فارق دنيا و آخرت دانست.

و خلاصه در آخرت با اراده نافذ و مؤثّر خدا، اصل كهولت و پيرى از موجودات بر داشته مى‌شود و هر چيز مخلّد مى‌شود و كلمه فنا و زوال و پيرى از قاموس موجودات حذف مى‌گردد. اين مطلب حتمى است گر چه تصوّر آن براى ما مشكل است.