تصويرى از حكومت اسلامى در افغانستان - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٩ - ١٨ - تسهيل كار مراجعين
آيد كه همه منافع مادى و معنوى خود را در همين سرزمين بدانند و بآن علاقهمند گردند.
مسلمانان در همه كشورها بايد بدور از تعصبات احمقانه مذهبى و نژادى و منطقهاى و غيره با هم رفتار و شيوه برادرانه داشته باشند و لازم است كه از گذشته تلخ و حتى شرمآورشان تجربه خوبى گرفته و آينده خود را در سير تكامل روحانى و معنوى و مادى قرار دهند و همين.
١٨- تسهيل كار مراجعين:
كاغذپرانى و بهانهگيريهاى قانونى در غالب كشورها كار مردم را در فشار و سختى قرار داده است، اساسا فلسفه ديوان و قانون رفاه و راحتى مردم است ولى بروكراسى و ديوانسالارى مردم را در استخدام خود قرار داده است كه چون موجب اذيت مردم ميشود از نظر اسلام حرام و كار غلطى است. هيچكس منكر نظم و قانون و انضباط نيست، ولى هر كار كه از حد اعتدال و ميانهروى تجاوز كند باعث دردسر و ضرر ميشود[١] گاهى اين كاغذ- بازيها كه باعث دردسر خود مامورين دولتى و اضاعه اوقات مراجعين و ضرر بدولت و مردم ميشود آنقدر غير ضرورى است كه يك عمل احمقانه بشمار ميرود كه نبايد از هيچ عاقلى سر زند ولى با كمال تعجب بشكل قانون دولتى واجب الاعتبار درآمده است.
شايد خود خوانندگان به دهها نمونه آن در عمر خود برخورد كرده باشند، مثلا:
[١] - منتسكيو در روح القوانين بارها به فساد انواع حكومتها اشاره نموده است كه غالبا ناشى از افراط در امور مملكتى بوده يا تفريط در آن فلذا اكثر دانشمندان جامعهشناس و علم سياست توصيه بيش از حد به اعتدال نمودهاند.( رجوع شود به روح القوانين كتاب هشتم.)