تصويرى از حكومت اسلامى در افغانستان - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٦ - ٥ - استعمار بيگانگان
ثواب نيفتادند تا با هم به نزاع و مشاجره مىپرداختند و خون همديگر را مىريختاندند.
٤- سياست دولتها:
مسلمانها در غالب دورهها از حكومتهاى اسلامى محروم بودهاند، زمامداران آنها عناصر فاسق ظالم و نادان بودهاند و بعضىها اصلا عقيده به اسلام نداشتهاند و كافر بودهاند كه امروز هم چنين است و آينده هم چنين خواهد بود.
دولتهائى كه در سرزمينهاى اسلامى حكومت ميكنند غالبا پايگاه مردمى و محبوبيت داخلى نداشته و ندارند لهذا براى بقاى خود بهر پستى و جنايتى دست ميزنند، و از جمله جنايات شرمآور آنان تشديد مخاصمات مذهبى ميان مسلمانان است تا صف واحد آنان بشكافد و خطرى متوجه حكومت نشود، و شواهد اين مطلب فراوان است كه نيازى به بيان ندارد زيرا همه اين موضوع را مىفهمند.
٥- استعمار بيگانگان:
انگليسىها درين مورد از همه كفار ديگر كاركشتهتر و ماهرتر و پليدتر بودهاند و بدبختىهاى زيادى را براى مسلمانان بارمغان آوردند و صف واحد آنان را به نامهاى گوناگون و مسايل مختلف به چندين صف متضاد تبديل كردند، اين موضوع تا حدى براى زنان و نوجوانان ما هم معلم است امروز بعلاوه انگليسىها، امريكائيها و روسها عين همان نقش را بازى ميكنند، روسها در افغانستان براى همين منظور وزارت اقوام و قبايل را بوجود آوردهاند و كار زيادى كردند كه چون بسيار احمقانه بود تأثير زيادى نداشت.
غرب امروز از طرق مختلف به تعصبات مذهبى مسلمانان دامن ميزند و تا حدى موفق هم است.