تصويرى از حكومت اسلامى در افغانستان - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٢٧ - فصل ٢٧ عهدنامه مالك اشتر
دور كن تا حاجتمندان بدون وحشت بتوانند با تو صحبت كنند، همانا من مكررا از رسول خدا شنيدم كه ميفرمود: هيچ ملتى پاك نمىشود تا حق ضعيف آن از قوى بدون سختى گرفته نشود.
درشتى و نادانى آنان را تحمل كن قلدرى و سختگيرى بر آنان روا مدار تا خدا بر تو ساحلهاى رحمتش را بگشايد و ثواب طاعتش را بر تو واجب گرداند، و آنچه ميدهى با خوشى بده و اگر نميدهى بخوبى معذرت بخواه.
١٩- كارهائى است كه بايد خودت شخصا اجراء كنى مانند جواب دادن به نامههاى مسئولين دولتى كه نويسندگان تو جواب آنها را داده نميتوانند و مانند برآوردن حاجت مردم كه بر تو وارد ميشوند و همكارانت در اجراى آنها فراخى سينه و سعه صدر ندارند.
كار هر روز را در همان روز اجراء كن چون هر روز از خود وظيفهاى دارد (كمكارى باعث پسمانى كارها و بندش جريانات دولتى ميشود).
بهترين وقتى را بين خود و خداى خود قرار بده هرچند كه همه اوقات براى خدا است اگر نيت خوب باشد و مردم در آسايش. درين وقت خاص فرايضى را كه براى خدا است انجام بده قدرت بدنى خود را براى عبادات خدا در شب و روز صرف نما و آنچه باعث تقربت باو ميگردد بحد كمال و نهايت و بدون نقص بجا آور هرچند كه خستگى بدنى عايدت گردد، وقتى كه با مردم نماز ميگزارى نه چيزى از نماز را ضايع بگردانى و نه باعث نفرت مأمورين بگردى (نماز را نه طولانى كن و نه از تندخوانى ناقص) زيرا جمعى مريض و صاحب حاجتند (كه بايد زودتر بكارهاىشان برسند) موقعيكه رسول خدا (ص) مرا بسوى يمن فرستاد از ايشان سؤال كردم با مردم چگونه نماز گزارم؟ فرمود: مانند نماز ضعيفترينشان نماز بخوان و با مؤمنين مهربان باش.
٢٠- از آنچه گفته شد بگذريم مبادا پنهان بودنت از رعيت طولانى باشد چه پنهان بودن زمامداران از رعيت بخشى از اختناق و كمآگاهى او