دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٩ - ٥/ ١ ظهور دين حق در جهان

٢٢٧. كشف الغمّة: سعيد بن جبير در تفسير سخن خداى عز و جل: «تا آن را بر همه دين‌ها چيره سازد» فرمود: او مهدىِ خاندان فاطمه است.[١]

٢٢٨. مجمع البيان: «تا آن را بر همه دين‌ها چيره سازد» يعنى: تا دين اسلام را بر همه دين‌ها با استدلال و قدرت و قوّت، چيره كند تا هيچ دينى در زمين نماند، جز آن كه مغلوب باشد و هيچ كس بر مسلمانان با استدلال غلبه نكند؛ بلكه آنان با استدلال، بر معتقدان به ديگر دين‌ها پيروز شوند.

امّا چيره شدن با قدرت، آن است كه هر گروهى از مسلمانان بر ناحيه‌اى از نواحى مشركان غلبه كنند و فشارى سخت از سوى مسلمانان بر مشركان وارد شود.

نيز گفته شده: مقصود [از زمان غلبه بر همه دين‌ها] هنگام نزول عيسى بن مريم [از آسمان به زمين‌] است كه هيچ يك از باورمندان به دين‌هاى ديگر نمى‌مانند جز آن كه اسلام مى‌آورند و يا خراج مى‌پردازند. اين سخن، از ضحّاك است. و ابو جعفر (امام باقر عليه السلام) فرموده است: «اين غلبه در زمان خروج مهدىِ خاندان محمّد است كه هيچ كس نمى‌ماند، جز آن كه به [دين‌] محمّد صلى الله عليه و آله گردن مى‌نهد» و اين، نظر سَدى هم هست.[٢]

٢٢٩. تفسير القرطبى: روايت شده كسانى كه به فرمان‌روايى همه زمين دست يافتند، چهار نفرند:

دو مؤمن و دو كافر. دو مؤمن، سليمان بن داوود و اسكندراند و دو كافر، نمرود و بخت النصر اند و نفر پنجمى نيز از اين امّت به فرمان‌روايى همه زمين دست مى‌يابد كه او همان مهدى است، به دليل سخن خداى متعال: «تا آن را بر همه دين‌ها چيره سازد».[٣]

٢٣٠. تفسير القرطبى: سخن خداى متعال: «او كسى است كه پيامبرش را فرستاد»، مقصودش محمّد است كه با «هدايت» يعنى وسيله تميز حق و باطل و «دين حق» يعنى دليل و برهان، روانه‌اش داشت «تا آن را بر همه دين‌ها چيره سازد»، و او را بر همه آيين‌ها مسلّط كرد

[١]. كشف الغمّة: ج ٣ ص ٢٨٠، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٩٨.

[٢]. مجمع البيان: ج ٥ ص ٣٨.

[٣]. تفسير القرطبى: ج ١١ ص ٤٧.