دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦٧ - رد نظريه انتساب امام مهدى عليه السلام به امام حسن عليه السلام

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود، سيّد (سَرور) است. از او مردى هم‌نام پيامبرتان به دنيا خواهد آمد كه اخلاقش همانند پيامبر است؛ امّا اندامش نه.

اين حديث را نعيم بن حمّاد، به نقل از محمّد بن جعفر، اين گونه گزارش كرده كه امام على عليه السلام فرمود:

سَمَّى النَّبيُّ صلى الله عليه و آله الحَسَنَ سَيِّداً وَ سَيُخرِجُ [اللَّهُ‌] مِن صُلبِهِ رَجُلًا اسمُهُ اسمُ نَبيِّكُم، يَملَأُ الأَرضَ عَدلًا كَما مُلِئَت جوراً.[١]

پيامبر صلى الله عليه و آله حسن را «سيّد» ناميد و مردى از او هم‌نام پيامبرتان به دنيا خواهد آمد كه زمين را آكنده از عدالت مى‌كند، همان گونه كه از ستم پُر شده است.

ردّ نظريّه انتساب امام مهدى عليه السلام به امام حسن عليه السلام‌

اين نظريّه به دلايل ذيل، قابل قبول نيست:

١. طريق ابو داوود به ابو اسحاق، معتبر نيست.[٢] بنا بر اين استناد به اين روايت براى اثبات انتساب امام مهدى عليه السلام به پيامبر صلى الله عليه و آله از طريق امام حسن عليه السلام، صحيح نيست. نويسنده كتاب مختصر سنن أبى داوود نيز تصريح كرده است كه ابو اسحاق، حديثى را مستقيماً از امام على عليه السلام نشنيده است.[٣]

روايت نعيم بن حمّاد، نيز از نظر سند، سست‌تر از روايت ابو داوود است.

٢. در منابع شيعى نيز گزارشِ ياد شده از ابو اسحاق نقل شده؛ ليكن به جاى «نظر

---

[١]. الفتن، ابن حمّاد: ج ١ ص ٣٧٤ ح ١١١٣.

[٢]. يكى از محققان اهل سنّت، اسناد اين حديث را شايسته اعتماد ندانسته و نوشته است: هارون بن مغيره ثقه‌است، ولى ظاهراً اين سند متّصل نيست و بين ابو داوود و هارون بن مغيره، افتادگى دارد. عمرو بن ابى قيس نيز ثقه است، ولى ضابط نيست و مسائل را با هم در مى‌آميزد. ابو اسحاق سبيعى نيز در آخر عمر، آشفته حال و اهل تدليس شد.

ضمناً او اگر چه امير مؤمنان عليه السلام را ديده، ولى از ايشان حديثى نشنيده است( الموسوعة فى أحاديث المهدى الضعيفة و الموضوعة: ص ٣٤٨). در باره ابو اسحاق سبيعى، اين نكته را بيفزاييم كه به گفته ابن حجر، در سال ٣٣ هجرى متولّد شده كه طبق اين نقل هنگام شهادت امام على عليه السلام، هفت سال داشته است( تهذيب التهذيب: ج ٤ ص ٣٤٠ ش ٥٩٤٨).

[٣]. مختصر سنن أبى داوود: ج ٦ ص ١٦٢.