علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٣
مرجعيت علمي است.
٢. اهل القرآن
معناي ديگر اهل الذکر، اهل القرآن است.[٢٨٣] ثعلبي در اينباره از ابن زيد نقل ميکند:
خداوند از «ذکر» قرآن را قصد کرده است؛ يعني از مؤمنان عالِمي که از اهل قرآن هستند سؤال کنيد.[٢٨٤]
آلوسي پس از تحقيق خود _ که در ابتداي بحث ذکر شد _ نتيجه ميگيرد مراد از اهلالذکر، اهل القرآن است.[٢٨٥]
در تأييد همين ديدگاه، از محمد بن مسلم نقل شده است که امام باقر٧ فرمود:
الذّکرُ القرآن و آل رسولِ اللهِ٦ أَهلُ الذِّکرِ وهم مسئولون؛[٢٨٦]
ذکر، قرآن است و اهلبيت رسول خدا٦ اهل الذکر هستند؛ چون آنها
سؤال شدگاناند.
بر اساس برخي روايات نقل شده در منابع اهلسنّت،
مراد از اهل الذکر، امام علي٧
است که مردم بايد پرسشهاي خود را در امور ديني از او بپرسند.
بر اساس برخي ديگر از روايات، مراد از اهل الذکر، اهلبيت: هستند که پيروي مردم و علماي مذاهب
مختلف اسلامي از آنها و نقل رواياتشان در احکام ديني و عمل
به سيره آنان نيز ميتواند مؤيد اين مسئله باشد.
بر اساس اين تفسير، مرجعيت علمي اهلبيت: روشن است؛ اما اگر مراد از اهل الذکر
را اهل قرآن و عالمان از اهل قرآن بدانيم، باز هم اميرالمؤمنين و
اهلبيت: مقدم
بر ديگراناند؛ زيرا علم قرآن نزد آنهاست و آنان بهترين و داناترين
عالمان به قرآن
و امور ديني هستند. از اينرو شايستهترين افراد براي
پاسخگويي و تبيين مسائل ديني
به شمار ميروند.
٣. اهل کتاب
مصداق ديگر اهل الذکر در اين آيه شريفه، مؤمنان از اهل کتاب هستند که از آنها درباره
[٢٨٣]. کشف الاسرار وعدة الابرار، ج٥، ص٣٨٩؛ روح المعاني، ج٧، ص٣٨٨.
[٢٨٤]. الکشف والبيان، ج٦، ص٢٧٠.
[٢٨٥]. روح المعاني، ج٧، ص٣٨٨.
[٢٨٦]. البرهان في تفسيرالقرآن، ج٤، ص٤٥٢؛ بصائر الدرجات، ص٤٢.