علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٧
شايسته دارد، به حياتي جديد غير از حياتي که به عنوان موجودي زنده همچون ساير جانداران از آن برخوردار است، زنده ميکند، نه اينکه صرفاً حياتش را تغيير دهد؛ مانند اينکه زندگي پليد او را به زندگياي پاک مبدل کند، به گونهاي که اصل حيات همان حيات به معناي عمومي آن باشد و تنها صفتش تغيير پيدا کند؛ چرا که در اين صورت، کافي بود تنها بگويد: ما حيات او را پاکيزه ميکنيم، در حاليکه اينگونه نفرمود؛ بلکه فرمود: ما او را به حياتي پاک زنده ميسازيم. با توجه به اين آيه درمييابيم که خداوند به مؤمن درستکردار، حياتي نو و جداي از حيات عمومي ارزاني ميدارد.
افزون بر اين از نگاه علامه، نامگذاري اين نوع زندگي به اين نام، از باب مجاز و استعاره هم نيست؛ يعني خداوند، حيات عمومي مؤمن را به اين دليل که صفت طيّب به خود گرفته، مجازاً حياتي تازه نام ننهاده است؛ چرا که آيات ناظر به اين نوع حيات، آثاري حقيقي براي آن برميشمارند و بديهي است اثر حقيقي همواره بر موجود حقيقي بار ميشود نه بر موجود مجازي. مثلاً انسان داراي حيات طيبه، از نور علمي که به وسيله آن به سوي حق راه مييابد و نيز علم و ادراکي که ديگران از آن بينصيباند برخوردار است. همچنين از موهبت قدرت بر احياي حق و ميراندن باطل سهمي دارد که ديگران ندارند و روشن است که همه اينها، آثاري حقيقي هستند، نه مجازي. نتيجه آنکه اين نوع حيات، چون داراي آثار حقيقي است، به ناچار خود نيز بايد از حقيقت برخوردار باشد.[٣١٨]
اما در پاسخ به سؤال دوم بايد گفت بر اساس برخي از آيات و روايات، اين نوع حيات و زندگي اختصاص به پس از مرگ ندارد؛ بلکه در صورت آماده بودن شرايط، در همين دنيا نيز امکان تحقق آن وجود خواهد داشت. در ادامه به برخي از اين روايات اشاره ميشود.
١. امام صادق٧ فرمود:
مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْمُزَّمِّلِ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ أَوْ فِي آخِرِ اللَّيْلِ كَانَ لَهُ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ شَاهِدَيْنِ مَعَ سُورَةِ الْمُزَّمِّلِ وَ أَحْيَاهُ اللَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَ أَمَاتَهُ مِيتَةً طَيِّبَةً؛[٣١٩]
هر كس سوره مزّمّل را در نماز عشا يا آخر شب بخواند،
شب و روز در قيامت، گواه
عمل او خواهند بود و خداوند به او زندگياى خوش و پاک، و مرگى خوش و
پاک خواهد داد.
[٣١٨]. الميزان في تفسير القرآن، ج٧، ص٣٣٧-٣٣٩، ج١٢، ص٣٤١-٣٤٣.
[٣١٩]. الحياة، ج٢، ص٢٣٢.