علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٩

هرچند سخن ملا علي قاري ملايم‌تر و علمي‌تر از سخنان ابوبکر بن عربي است، اما با توجه به احاديث نقل شده، درست به نظر نمي‌رسد.

سخنان ابوبکر بن عربي نيز نادرست است؛ چون اولاً خود خلفا در مشکلات علمي خود به امام علي٧ رجوع مي‌کردند؛ چنان‌که مالک بن انس نقل مي‌کند:

مردي يهودي وارد مسجد شد و از مردم پرسيد: جانشين رسول خدا٦ کجاست؟ مردم ابوبکر را به او نشان دادند. يهودي گفت: مي‌خواهم از تو چيزهايي بپرسم که تنها پيامبر و جانشين او مي‌دانند. ابوبکر گفت: هر چه مي‌خواهي بپرس. يهودي پرسيد: به من بگو آن چيست که خدا ندارد و آن چيست که نزد خدا نيست وخدا چه چيزي را نمي‌داند؟ ابوبکر گفت: اي يهودي! اين‌ها سؤالات زنادقه است. [سپس] ابوبکر و بقيه مسلمانان به سمت يهودي حمله‌ور شدند.

ابن‌عباس گفت: نسبت به اين يهودي انصاف نکرديد. ابوبکر گفت: نشنيدي چه گفت؟! ابن‌عباس گفت: اگر پاسخ سؤالش را مي‌دانيد، بگوييد، وگرنه همراه با او نزد علي رضي الله عنه برويد تا جواب دهد؛ چون من از رسول خدا٦ شنيدم که مي‌فرمود: خدايا! قلب او (علي) را به سوي حق هدايت کن و زبانش را در اين راه ثابت نگاه دار.

ابوبکر همراه با همراهان خود به خانه علي٧ رفت وخطاب به آن حضرت گفت: اي اباالحسن! اين يهودي سؤالاتي از من مي‌کند که از قول زنادقه است. علي٧ فرمود: چه مي‌گويي اي يهودي؟ ... حضرت به سؤالات او پاسخ داد و پس از آن مسلمانان خوشحال شدند و [خطاب به امام] گفتند: يا مفرج الکروب![٢٦٩]

عمر نيز بارها گفت:

لو لا عليٌّ لهلک عمر؛[٢٧٠]

اگر علي نبود، عمر هلاک مي‌شد.

نقل شده است که روزي عمر اصحاب رسول خدا٦ جمع کرد و با آن‌ها درباره موضوعي به مشورت پرداخت. علي٧ نيز در ميان آن‌ها بود. عمر خطاب به آن حضرت گفت: «تو نيز نظرت را بگو؛ چون تو اعلم و افضل آن‌ها (صحابه) هستي».[٢٧١]

افزون بر اين، به گفته عايشه و سلمان فارسي، عالم‌ترين شخص به سنّت پيامبر٦

[٢٦٩]. مناقب آل ابي طالب، ج٢، ص٢٥٧؛ علي امام المتقين، ج١، ص٨٨-٨٩.

[٢٧٠]. تذکرة الخواص، ص١٩٨؛ الرياض النضرة، ج٣، ص١٤١؛ علي امام المتقين، ج١، ص١٠٧.

[٢٧١]. طبقات الفقهاء، ص٤٢.