در مقام تعارض ميان دو روايت يا تعارض يک روايت با قواعد ثابت مي‌توان رد پاي قضاياي خارجيه را يافت. معصومان: در مواردي با توجه به حساسيت موضوع يا وجود قرائن، بياني مخصوص به همان واقعه داشته‫اند که در مقام تعارض کشف مي‌شود؛ چنان‌که در مواردي تعارض دو دسته از روايات، به کشف ابهام در موضوع مي‫انجامد و اين ابهام، کشف از قضيه خارجيه بودن يک طرف تعارض مي‫کند. در نتيجه در مقام تعارض، احتمال قضيه خارجيه بودن از جمله جمع‫هاي عرفي است که تعارض را برطرف مي‌سازد و فهم روايات را آسان مي‫کند.

[٨٥].‌ «الْزَمِ‌ الْأَرْضَ‌ وَ لَا تُحَرِّكْ‌ يَداً وَ لَا رِجْلًا حَتَّي تَرَي عَلَامَاتٍ» (الإرشاد، ج٢، ص٣٧٢).

[٨٦]. ‌نک: الکافي، ج١، ص٣٩٦، ح٧.