علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٥
بهطوري که هر يک از بزرگان هنگام ترويج معارف قرآن و سنّت در هر کدام از گونههاي ذکر شده، بهصورت ويژه ملتزم به رعايت آداب فعاليت خود بودند؛ چراکه باور داشتند نشر آموزههاي ديني داراي آدابي است که بايد بدان پايبند بود و در غير اين صورت، اگر هم بهسبب انقياد و نيت خالص با اجر اخروي همراه باشد، به دليل رعايت نکردن الزامات فعاليت، مشمول اتلاف وقت و خسارت دنيوي ميشود.
اينچنين بود که علما و بزرگان جامعه اسلامي
در فعاليتهاي خود به آدابي متعهد شدند. منظور از آداب، توجه به
مجموعهاي از اصول و رفتارهاي شايستهاي است که انجام يا
ترک آنها موجب تقويت و کمال فعاليت ميشود. براي مثال در
حين نگارش کتاب، علما تلاش ميکردند از منابع متقن بهره برند، با تعيين
موضوع دچار پراکندهنويسي نشوند، با انتخاب مخاطب مشخص به متن انسجام دهند،
از اطناب بپرهيزند و همانگونه که شيخ صدوق در مقدمه کتاب من لايحضره
الفقيه بدان اشاره کرده است، براي مطالبي که
ارائه ميکنند ميان خود و پروردگار متعال حجت داشته باشند.[٢] تربيت دانشپژوه
و
برگزاري مجلس وعظ و خطابه نيز از رعايت آداب، برکنار نبود و آموزگاران
و سخنرانان
تلاش ميکردند با رعايت بلاغت در کلام، براي ارتقاي دانش و
فرهنگ مخاطب و دانشپژوهان بکوشند.
فعاليت در فضاي مجازي نيز در کنار نگارش کتاب، تربيت دانشپژوه و برگزاري مجلس وعظ و خطابه، بستر ديگري براي نشر و ترويج معارف اهلبيت: است. فضاي مجازي که چندسالي است به شکلهاي مختلف رواج فراواني يافته، در ميزان جذب مخاطب، با بسترهاي ديگر قابل مقايسه نيست؛ بهطوري که ميتوان ادعا کرد فضاي مجازي مرزهاي جهان خارجي را درنورديده و انسانها را بدون توجه به رنگ، نژاد و مکان به يکديگر نزديکتر کرده و با تصاحب وقت قابل توجهي از انسانها، عصري جديد را رقم زده است؛ عصر جديدي که در آن، امکان تصور جهان بدون فضاي مجازي بسيار دشوار است.
ظهور فضاي مجازي براي بشر _ بهويژه جوامعي که از رسانههاي قدرتمند برخودار نبودند _ ثمراتي گسترده به همراه داشته است. اگر تا ديروز اين گلايه وجود داشت که رسانههاي بزرگ از انتشار معارف ناهمسو با سياستهاي کلان خود ممانعت ميکنند و حلقه
[٢]. نک: من لا يحضره الفقيه، ج١، ص٣.