علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٩

مقدمه

مرجعيت علمي، بيان و تبيين حقايق قرآن کريم و سنّت نبوي است؛ به طوري که مانع هرگونه برداشت نادرست و نزاع علمي در بين مسلمانان شود.[٢٣١] اثبات اين مرجعيت اولاً براي مشخص شدن مرجع تبيين معارف ديني و سنّت بعد از وفات پيامبر اکرم٦ و ثانياً براي جلوگيري از انحراف دين در اثر تفسير به رأي، امري لازم و ضروري است.

سؤال اساسي تحقيق پيش رو، اين است که براي اثبات مرجعيت علمي اهل‌بيت: چه شواهد و آياتي از قرآن کريم وجود دارد؟

در جواب سؤال اصلي، به طور اجمالي مي‌توان گفت برخي از آيات قرآني همچون آيه
G كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَF يا Gفَسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِF و آيات ديگر، بر مرجعيت علمي اهل‌بيت: دلالت دارند. طبق اين آيات شريفه، ائمه: مرجع علمي در تفسير قرآن و سنّت
هستند که رجوع به آن‌ها در برداشت صحيح از گزاره‌هاي ديني نقشي بسزا داشته‌اند
و موجب اتحاد و همزيستي مسالمت‌آميز مسلمانان شده‌اند. دوري از ائمه: برداشت‌هايي نادرست از گزاره‌هاي ديني مانند توسل و... در پي دارد که امروزه آثاري شوم از قبيل جنگ، خون‌ريزي و ترور به بار آورده است. در اين مقاله، چهار آيه از آيات قرآن کريم _ که نشان‌گر مرجعيت علمي ائمه اطهار: به شمار مي‌ر‌وند _ با عنايت به تفاسير معتبر اهل‌سنّت بيان شده‌اند.

هدف اين نوشتار، اثبات مرجعيت علمي اهل‌بيت: از آيات قرآن با استناد به تفاسير اهل‌سنّت، براي همگرايي علمي و عملي بيشتر امت اسلامي و رجوع به منبع اصلي علوم ديني براي فهم دين وگزاره‌هاي ديني است.

در اين زمينه، تحقيقاتي نيز صورت گرفته است؛ مانند کتاب «ماضي مرجعية الشيعة و حاضرها»[٢٣٢] و «مرجعيت علمي اهل‌بيت:»[٢٣٣] که مشتمل بر آياتي در شأن و منزلت اهل‌بيت: است. البته برخي از آن‌ها همچون آيه تطهير، با مرجعيت علمي ارتباط مستقيم ندارند و در منابع اهل‌سنّت از آن‌ها به عنوان شاهد استفاده نشده است. همچنين مقاله «قرآن و مرجعيت علمي اهل‌بيت در تأويل» تنها به جنبه اثبات حجيت تأويل آيات


[٢٣١]. ماضي مرجعية الشيعة وحاضرها، ص١٤.

[٢٣٢]. نوشته آيت الله محمد علي تسخيري.

[٢٣٣]. نوشته علي‌اصغر رضواني.