علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٣

٢. توانايي

موقعيت‌هاي دشوار و ناگوار در زندگي، وضعيتي جديد است که توان جديدي مي‌طلبد. چنان‌چه اين توان تأمين نشود، انسان به سبب آن‌که در مهار و کنترل موقعيت‌هاي ناخوشايند، احساس عجز و ناتواني مي‌کند، به نوميدي و بيهوده انگاشتن زندگي و حيات سوق مي‌يابد. اما ايمان به خداوند مي‌تواند غبار نوميدي را از چهره جان انسان بشويد و صبر و توان او را در انجام کارهاي شايسته افزايش دهد. نتيجه ايمان و عمل صالح، دست‌يابي به حياتي پاکيزه است که از جمله مؤلفه‌هاي آن توانمندي و نيرومندي در مقابل سختي‌ها و مشکلات‌اند؛ چرا که به مدد ايمان مستحکم به قدرت لايزال الهي، مؤمنِ شايسته‌کردار، توان مقابله با سختي‌ها را در خود مي‌يابد؛ اما کساني که از چنين حياتي بي‌بهره‌اند، در مقابل مشکلات احساس ضعف و ناتواني مي‌کنند و نااميد مي‌شوند. قرآن کريم نااميدي از رحمت خداوند _ که اساس ناتواني و ضعف است _ را معلول فقدان ايمان و وجود کفر مي‌داند و مي‌فرمايد:

Gلَاتَيْأَسُوامِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَF؛[٣٣٨]

و از رحمت خدا مأيوس مشويد؛ زيرا تنها كافران از رحمت خدا مأيوس مى‌شوند.

بنابراين ايمان به مبدئي آگاه و توانا مي‌تواند احساس نيرومندي و توانمندي را در انسان حيات بخشد و او را در مقابله با مشکلات مقاوم سازد. مؤمن آل فرعون با استمداد از نيروي ايمان توانست يک‌تنه در برابر دستگاه قدرتمند فرعونيان بايستد و در دفاع از حضرت موساي کليم٧ چنين بگويد:‌

Gأَ تَقْتُلُونَ رَجُلاً أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ مِنْ رَبِّكُمْ وَ إِنْ يَكُ كاذِباً فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ وَ إِنْ يَكُ صادِقاً يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذي يَعِدُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌF؛[٣٣٩]

آيا مردى که مى‌گويد پروردگار من خداى يكتاست و با دليل‌هايى روشن از جانب پروردگارتان آمده است، مى‌كُشيد؟ اگر دروغ مى‌گويد، گناه دروغش بر گردن خود اوست و اگر راست مى‌گويد، پاره‌اى از وعده‌هايى كه داده است به شما خواهد رسيد. به درستي که خدا هيچ گزافكار دروغ‌گويى را هدايت نمى‌كند.

[٣٣٨]. يوسف، ٨٧.

[٣٣٩]. غافر، ٢٨.