علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٣

انساني را با عنوان «حيات دنيا» و «حيات طيبه» ياد کرده است. از مظاهر حيات دنيوي و مادي انسان که محسوس همگان است، مي‌توان به تغذيه، رشد، نمو، تلاش، دگرگوني و بالندگي که در نهايت به ضعف و زوال مي‌گرايد، اشاره کرد. اما مقصود از حيات طيبه، بُعد معنوي و غيرمادي حيات انساني قرار دارد که نامحسوس و پنهان است. اين بُعد از حيات، مربوط به روح انسان است که عنصر اساسي وجود وي را شکل مي‌دهد. دست‌يابي به اين حيات، نتيجه آراسته شدن به ايمان و عمل صالح و صفات نيکوي اخلاقي است که زمينه نيل انسان به قرب خداوند را فراهم مي‌کند.

برخي انسان‌ها در طول زندگي ممکن است به حيات جسماني و دنيوي خويش محوريت دهند و در نتيجه تمام توان خود را براي آن هزينه کنند؛ همچنان که قرآن کريم مي‌فرمايد:

Gيَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونF؛[٣٠٥]

از زندگى دنيا، ظاهرى را مى‌شناسند، و حال آن‌كه از آخرت غافل‌اند.

در واقع سير وجودي چنين انسان‌هايي در اين سطح متوقف شده و نتوانسته‌اند دروازه افق‌هاي برتر حيات را به روي خود بگشايند. کسي که در اين حد از حيات متوقف شود به حيات واقعي دست نيافته و به همين سبب در فرهنگ قرآن کريم از او به عنوان مُرده ياد شده است:

Gإِنَّما يَسْتَجيبُ الَّذينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى‌ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونF.[٣٠٦]

تنها آنان كه مى‌شنوند مى‌پذيرند و مردگان را خدا زنده مى‌كند و سپس همه به نزد او بازگردانده مى‌شوند.

و از مرده توقع گوش فرادادن به زمزمه‌هاي حيات حقيقي بيهوده است، آن‌چنان که قرآن مي‌فرمايد:

Gإِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‌ وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرينF؛[٣٠٧]

تو نمى‌توانى مردگان را شنوا سازى و آواز خود را به گوش كرانى كه از تو روى
مى‌گردانند برسانى.

چنين کساني در منطق قرآن از مزاياي حيات چون شنيدن و ديدن و فکر کردن و... _ که

[٣٠٥]. روم، ٧.

[٣٠٦]. انعام، ٣٦.

[٣٠٧]. نمل، ٨٠.