علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٣٥

مسائلي است که امامان متأخر در احاديث متعدد، به دلايل گوناگون همچون تقيه از جاسوس‫ها و حکام ظلم، حفظ اقليت شيعه، حفظ کيان دين و ... نهي کرده‫اند. در کنار اين علل و عوامل مي‫توان قضية في واقعة بودن را نيز اضافه کرد؛ به اين معنا که با توجه به حساسيت موضوع و مخاطبي که در تعامل با اين امر خطير قرار گرفته است، امام٧ از اين عمل منع کرده است؛ زيرا با مراجعه به تراجم موجود از سدير _ راوي روايت فوق _ مي‫توان اين موضوع را دريافت. سدير از راوياني است که در امر تشکيل حکومت عجله داشته و در مواردي به معصوم٧ اعتراضاتي کرده است. بنابر نقل کليني در روايتي مفصل، سدير به خدمت امام صادق٧ رسيد و به ايشان عرض کرد: با وجود کثرت شيعيان، چرا خانه‌نشيني انتخاب کرده‫ايد؟ حضرت در پاسخ او بعد از پرسش از کميت اين شيعيان به همراه سدير به اطراف مدينه راهي مي‫شود و در آن‌جا با نشان دادن گله گوسفندي _ که به گفته سدير بيش از ١٧ گوسفند نداشته است _ به او مي‫فرمايد:

به خدا سوگند، اي سدير! اگر به تعداد اين گوسفندان شيعه داشتم، نشستن براي من جايز نبود.[٨١]

در اين روايت، امام٧ با فراهم کردن مقدماتي به سدير پاسخ مي‫دهد و دليل قيام نکردن را مستند به کمي نفرات مي‫کند؛ چنان‌که در روايتي ديگر نيز هنگامي که معلي بن خنيس، نامه سدير و افراد ديگري را به نزد حضرت مي‫برد که در آن پيش‌بيني قيام و انتقال حکومت به حضرت است، امام٧ آن‌ها را از خود نفي کرده، مي‫فرمايد: «زمان قيام و حکومت ما نرسيده است.»[٨٢]

اين سه روايت در کنار روايت امام صادق٧ در ارتباط با شخصيت سدير که فرمود: «سدير متلون به رنگ‫هاي مختلف است»[٨٣] و روايتي که امام در حق سدير دعا مي‫کند از زندان آزاد شود،[٨٤] مشخص مي‫کند شخصيت سدير در کلام امام _ در خانه بنشين و اقدامي عليه حکومت نکن _ چقدر تأثير گذاشته و حديث خانه‌نشيني، قضيه خارجيه است.

چنان‌که روايتي که در آن به جابر جعفي گفته شده است: «حرکتي انجام نده تا

[٨١]. ‌«وَ اللَّهِ يَا سَدِيرُ لَوْ كَانَ لِي شِيعَةٌ بِعَدَدِ هَذِهِ الْجِدَاءِ مَا وَسِعَنِي الْقُعُودُ» (همان، ج٢، ص٢٤٢، ح٤).

[٨٢]. ‌نک: همان، ج٨، ص٣٣١، ح٥٠٩.

[٨٣].‌ «سَدِيرٌ عَصِيدَةٌ بِكُلِ‌ لَوْنٍ‌» (اختيار معرفة الرجال، ص٣١٠، ح٣٧١).

[٨٤]. ‌نک: همان، ص٣١٠، ح٣٧٢.