علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١

 

تعارض معناي روايي با لغت

محمدحسن رباني[٦]
محمدجواد حسني[٧]

چکيده

بهره‌گيري از لغت عرب، از جمله مهم‌ترين ارکان فهم حديث است. زبان عربي از دوره صدور حديث تا کنون، دچار دگرگوني‌هاي مختلفي شده که در ميان زبان‌هاي زنده دنيا، پديده‌اي شايع به شمار مي‌رود. اين تغييرات در مواردي سبب تعارض بين معناي لغوي يک واژه و معنايي بيان شده در روايات مي‌گردد. ازاين‌رو براي جلوگيري از برداشت‌هاي نادرست، استفاده از منابع لغت در فهم مراد اصلي معصوم٧، نيازمند ضوابطي خواهد بود. هدف پژوهش حاضر، کشف حکم و قاعده در تعارض بين معناي لغت‌نامه‌اي با معناي موجود در روايات است. اين نوشتار با ارائه نمونه‌هاي مختلف تقابل معناي روايي با معناي لغوي از عبارات محدثان و متصديان فهم حديث، در پي اثبات قاعده «تقدم معناي روايي بر لغت» است.

واژگان کليدي: طعام، غسق، لغت‌شناسي، فقه الحديث.


[٦]. پژوهشگر و استاد حوزه علميه مشهد.

[٧]. پژوهشگر پژوهشکده حديث حوزه.