علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧

شده در فضاي مجازي نيز در صورت عدم رعايت آداب مربوطه، دچار چنين سرنوشتي مي‌شوند؛ زيرا بايد توجه داشت در دسترس بودن فضاي مجازي براي همگان، دليلي بر ورود هر شخص با صرف داشتن دغدغه ديني و بدون توجه به آداب فضاي مجازي، تنها موجب تبديل فرصت‌هاي اين عرصه به تهديد خواهد شد. اين‌چنين مي‌شود
که آسيب‌هاي فضاي مجازي، گاه از فوايد آن فزوني مي‌گيرد و بخشي را به اين تصور وامي‌دارد که خسارت‌هاي معنوي فضاي مجازي بسيار بيش از فوايد آن است و بايد به صورت کلي آن را برچيد يا محدود کرد؛ انديشه‌اي ناصواب که حتي در کوتاه‌مدت نيز ره به جايي نمي‌برد.

از اين‌رو نبايد غافل شد که گستردگي فضاي مجازي _ چه از حيث مصاديق و چه
از حيث مخاطب _ به‌معناي بي‌آداب بودن آن نيست، بلکه نيازمند آداب‌داني بيشتر
و دقيق‌تري است.

اما فضاي مجازي چه آدابي دارد که بايد مورد توجه قرار گيرد؟

فضاي مجازي داراي مصاديق مختلفي است؛ شايد گستردگي مصاديق فضاي مجازي از وسعت مصاديق ساير شيوه‌هاي ترويج معارف ديني بيشتر باشد و هر جنبه از اين مصاديق، خود داراي آدابي است که بايد جداگانه مورد توجه قرار گيرد. براي مثال، آداب پيام‌رسان‌هاي برخط نظير تلگرام، اينستاگرام، فيسبوک و... با برخي از رسانه‌ها همچون بازي‌هاي رايانه‌اي _ که جهان مجازي خلق مي‌کنند _ متفاوت‌اند. حال بماند که آداب هر کدام از اين پيام‌رسان‌هاي برخط نيز با ديگري در جزئيات تفاوت دارد. از اين‌رو و به‌صورت کلي، آداب فعاليت در فضاي فضاي را مي‌توان در چهار بخش خلاصه کرد: شناخت فضاي مجازي، تعيين هدف، انتخاب مخاطب و داشتن تخصص ديني.

نخستين نکته‌اي که پيش از ورود به فضاي مجازي براي مبلّغ معارف ديني در اين عرصه اهميت دارد، شناخت فضاي مجازي و داشتن دانش و مهارت براي کار در هر يک از مصاديق رسانه‌اي فضاي مجازي است. مبلّغ ضمن آن‌که نسبت به معارف ديني آگاهي نسبي دارد، بايد رسانه‌اي را که قرار است از آن طريق اقدام به ترويج معارف نمايد، به‌درستي بشناسد، از ظرفيت‌هاي آن آگاه باشد، بر ظرافت‌هاي فعاليت از طريق آن تسلط يابد و توجه داشته باشد که فضاي مجازي تنها جاي ارسال متن صرف نيست و با بهره‌گيري از تصاوير، کليپ‌هاي کوتاه، فايل‌هاي صوتي و حتي گيف‌ها، استيکرها و