علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٥

بالاتر تمام رنج‌ها و ناکامي‌ها و ... معنايي تازه يافته و قابل تحمل مي‌گردد.

در منطق قرآن، کليد دست‌يابي به اين مرحله از حيات _ که ويژه و خاص انسان است _ ايمان و عمل صالح معرفي شده و خود قرآن از طريق توصيه به علم و عمل، انسان را در قالبي جديد قرار مي‌دهد و به او ساختاري تازه مي‌بخشد. در پرتو اين دگرگوني، انسان به حياتي سرشار از معنا و مفهوم دست مي‌يابد.

بنابراين دست‌يابي به حيات طيبه و رهايي از تنگناهاي حيات مادي، جز در پرتو کسب فضايل اخلاقي با پشتوانه ايمان به خداوند _ که داراي صفات و اسماء کماليه است _ امکان‌پذير نيست. از اين‌جا به نقش محوري اخلاق فاضله در بهره‌مندي انسان از اين نوع حيات مي‌توان پي برد. از اين‌روست که خداوند يکي از اهداف مهم بعثت انبياي خويش را تزکيه نفس انسان‌ها از رذايل اخلاقي و آلودگي‌ها بيان فرموده است:

Gهُوَ الَّذي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفي‌ ضَلالٍ مُبينF؛[٣١١]

اوست خدايى كه به ميان مردمى بى‌كتاب پيامبرى از خودشان مبعوث داشت تا آياتش را بر آن‌ها بخواند و آن‌ها را پاكيزه سازد و كتاب و حكمتشان بياموزد. اگرچه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند.

پيامبر گرامي اسلام٦ نيز هدف بعثت خويش را به نهايت کمال رساندن مکارم اخلاق بندگان معرفي مي‌فرمايد:

بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَحَاسِنَ الْأَخْلَاق‌؛[٣١٢]

برانگيخته شده‌ام که نيكى‌هاى اخلاقى را به كمال و تمام رسانم.

ج) مراد از حيات طيبه

حيات ايده‌آل و آرماني اسلام، حيات طيبه نام دارد. اين حيات را مي‌توان تولد دوباره انسان نام نهاد؛ حياتي که ويژه و خاص انسان است و ساير جان‌داران از آن بي‌بهره‌اند. دست‌يابي به اين مرتبه از حيات، تنها با گوش جان سپردن به پيام وحي _ که به ايمان و عمل صالح فرامي‌خواند _ امکان‌پذير است.

آيات مربوط به حيات طيبه، از حياتي پاک و پاکيزه براي انسان‌هايي خبر مي‌دهند که


[٣١١]. جمعه، ٢.

[٣١٢]. مجموعه ورام، ج١، ص٨٩.