علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٤٧
روايات در ذمّ مؤمن الطاق است.[١٣٣] ملاصدرا در شرح اصول کافي ميگويد:
علاوه بر مشکل سندي در اين روايات، ظاهر کلام امام صادق٧ تقيّه است که اصحاب را از جدل در برخي شرايط نهي ميکند.[١٣٤]
٣. شاگردان
در ميان شاگردان مؤمن الطاق، نام بسياري از بزرگان شيعه به چشم ميخورد که بعضي از آنها صاحب کتاب بودهاند؛ از جمله آنان، حسن بن محبوب از اصحاب امام رضا٧ است[١٣٥] که در زمره اصحاب اجماع قرار دارد[١٣٦] و نيز ميتوان از يونس بن عبدالرحمن، عمر بن أذنيه، جميل بن صالح، أبان بن عثمان، صفوان بن يحيي، ابن ابي عمير، ابن مسکان، محمد بن سنان و چندين تن ديگر نام برد. عدّه اي تصريح کردهاند که شاگردان مؤمن الطاق از مردان بزرگ و مشاهير راويان و بزرگان ثقات به شمار ميآيند.[١٣٧]
٤. سخن بزرگان
از جمله امتيازات شخصيت علمي مؤمن الطاق،
افزون بر بهرهمندي از دانش
عميق، تبهّر خاص او در فنّ مناظره و انجام مناظراتي متعدد با برخي
مشاهير مخالف مذهب شيعه است. همين مسئله باعث شد نام وي در
بيشتر کتب تراجم و رجال شيعه و اهل سنّت ذکر شود.
کَشّي با ذکر روايتي از امام صادق٧ که درباره او و سه نفر ديگر فرمود: «آنها محبوبترين انسانها نزد من هستند»، ديدگاه خويش را درباره وثاقت و قابل اعتماد بودن وي از همه جهات بيان کرده است.[١٣٨]
نجاشي به او کتابهايي نسبت داده و از مقام و منزلت علمي او تمجيد کرده است.[١٣٩] شيخ طوسي نيز به ثقه بودن او تصريح ميکند.[١٤٠]
[١٣٣]. همان، ص١٩٠.
[١٣٤]. شرح الکافي الاصول و الفروع، ج٢، ص١٧٢.
[١٣٥]. فهرست کتب الشيعة و اصولهم، ص١٢٢.
[١٣٦]. اختيار معرفة الرجال، ص٥٥٦.
[١٣٧]. نک: من اعلام الاماميه؛ مؤمن الطاق.
[١٣٨]. اختيار معرفة الرجال، ص١٨٥.
[١٣٩]. رجال النجاشي، ص٣٢٥.
[١٤٠]. رجال الطوسي، ص٣٤٣.