علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٦
امام سجّاد٧ در اين ادعيه به تلاشهاي شيطان در جلوگيري از پيشرفت انسان ميپردازد. بر اساس فرمايش مقام معظم رهبريK پيشرفت در چهار عرصه فکر، علم، زندگي و معنويت محقق ميشود. شيطان بهعنوان دشمن انسان، ميکوشد مانع از پيشرفت انسان در اين عرصهها شود. نخستين محور در پيشرفت، عرصه فکر است. شيطان با استفاده از موانعي همچون تبديل افکار، شبههپراکني و تغيير حس امنيت، سعي دارد رشد انسان را در اين مسير متوقف سازد. دومين محور پيشرفت، عرصه علم است که موانع شيطان در اين عرصه، کمرنگ کردن مسير علم و دروغپردازي هستند. محور سوم، عرصه زندگي است. ابليس در اين عرصه با سست کردن اراده، بياعتمادي به خدا و سرزنش بندگان به دنبال مانعتراشي در زندگي انسان است. محور پاياني پيشرفت نيز عرصه معنويت است که وسوسه، ياري هواي نفس و فريبکاري از جمله فعاليتهاي شيطان براي متوقف کردن مسير تعالي انسان در اين عرصه به شمار ميروند. تطبيق اين گزارهها با قرآن کريم نشان ميدهد فرازهاي صحيفه در عرصههاي گوناگون پيشرفت، از سخن خداوند جدا نيست.
در پايان پيشنهاد ميشود درباره موضوعاتي همچون «موانع پيشرفت انسان از ديدگاه امام سجّاد٧»، «آثار پيروي شيطان در پيشرفت انسان در ادعيه و قرآن» و «تحليل موانع پيشرفت انسان در ادعيه معصومان:» پژوهشهايي صورت گيرد.