علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧١

خواهد شد؛ دنيايي خواهد شد که شايسته زندگي انسان است. دنياي امروز، دنياي جنگلي است. دنيايي که در آن علم همراه باشد با معنويت، تمدن همراه باشد با معنويت، ثروت همراه باشد با معنويت، اين دنيا دنياي انساني خواهد بود.

بنابر اهميتِ اين عرصه، مهم‌ترين فعاليت‌ها و موانع شيطان نيز در آن نهفته است. شيطان تمام همّت خود را به‌کار گرفته که بندگان را از معنويت و تعالي متوقف سازد. در ادامه، موانع پيشرفت انسان در عرصه معنويت بيان مي‌شود.

١. وسوسه

معنويت، عرصه‌اي است که شيطان براي تخريب آن، تمام سعي خود را به کار
مي‌بندد. هدف شيطان، گمراه کردن انسان با هر فعاليت و قيمت است. وسوسه نيز
يکي از اين تلاش‌هاست.

معناي لغوي وسوسه، زمزمه دروني و مخفي است.[٢١١] اصطلاح وسوسه به حديث نفسي اطلاق مي‌شود که به مرحله عمل مي‌رسد.[٢١٢] در بيشتر موارد، کلمه وسوسه به همراه شيطان به کار نرفته و در لغت به شيطان نيز معنا شده است.[٢١٣]

وسوسه، عملي است که شيطان مي‌کوشد به‌وسيله آن، باعث کوتاهي اعمال و انجام معاصي شود. هدف شيطان، کشاندن انسان از راه بندگي به راه شهوات و لذّات است. وسوسه شيطان در دو مرحله پي‌ريزي مي‌شود؛ مرحله نخست به تشويق انسان بر انجام گناه مي‌گذرد و مرحله دوم، افزون بر تشويق انسان، او را به‌سوي شهوات مي‌کشاند که به‌کلي خداوند را از ياد ببرد.

يکم. وسوسه براي انجام گناه

تشويق و وسوسه شيطان به گناه از راه‌هاي گوناگوني امکان مي‌پذيرد. از جمله اين راه‌ها، تکيه دادن بي‌مورد بندگان به رحمت الهي است. قرآن کريم از تکيه انسان‌ به اميد‌هاي دروغين شيطان و وعده رحمت الهي براي انجام معصيت، نهي کرده است:

Gيَأَيهُّا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الحْيَوةُ الدُّنْيَا وَ لَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ إِنَّ

[٢١١]. نک: لسان العرب، ج‌٦، ص٢٥٤.

[٢١٢]. نک: همان، ج‌٦، ص٢٥٥؛ الصحاح، ج‌٣، ص٩٨٨.

[٢١٣]. نک: تهذيب اللغة، ج‌١٣، ص٩٢.