علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦١

عرصه فکر، حوزه‌اي است که شيطان به دنبال تخريب و مانع‌چيني در پيشرفت آن است. موانعي که امام سجّاد٧ در اين عرصه ذکر مي‌کند، تبديل افکار، شبهه‌پراکني و تغيير حس امنيت است. اين موانع توسط شيطان ايجاد مي‌شود و هدف او توقف رشد بندگان در اين عرصه خواهد بود.

ب) موانع پيشرفت در عرصه علم

پيشرفت علمي، از جمله عوامل مهم ترقي فرد و جامعه است. عرصه علم بسيار
مهم است و در مسير پيشرفت مادي و معنوي نقشي بسزا دارد. مقام معظم رهبريK دراين‌باره مي‌فرمايد:

يكي از پايه‌اي‌ترين گفتمان‌هاي كنوني كشور ما بايد گفتمان پيشرفت علم و فناوري باشد.[١٧٧]

رشد علمي از جمله عرصه‌هايي است که شيطان براي توقف آن مي‌کوشد. فعاليت‌هاي شيطان در جلوگيري از پيشرفت اين عرصه، در دو کار خلاصه مي‌شود:

١. کم‌رنگ کردن مسير علم

چنان‌چه شيطان در علوم مادي و معنوي انسان انحراف به وجود آورد، به هدف خود دست مي‌يابد. از اين‌رو همواره به دنبال تار کردن مسير آگاهي در عرصه علم است. او با دست‌مايه‌هاي گوناگون، سعي در گمراهي و به بيراهه کشاندن بندگان از مسير دانش دارد. قرآن کريم، خطر کمين شيطان براي چنين انحرافي را گوشزد مي‌کند:

Gوَ يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلَالاً بَعِيدًاF؛[١٧٨]

شيطان مي‌خواهد آنان را گمراه كند و به بيراهه‌هايي دوردست بيفكند.

گم‌ کردن راه در تاريکي، معنايي است که براي واژه «ضل» ذکر شده است.[١٧٩] او با مشتبه کردن امور، مسير صحيح علم را تغيير مي‌دهد. در سوره حمد، از خداوند مي‌خواهيم ما را با پيشرفت در مسير درست هدايت کند و از گام نهادن در راه‌هاي ديگر بازدارد.[١٨٠]

[١٧٧]. نخستين نشست انديشه‌هاي راهبردي الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، ص١٤.

[١٧٨]. نساء، ٦٠.

[١٧٩]. نک: جمهرة اللغه، ج١، ص١٤٧.

[١٨٠]. فاتحه، ٦.