علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦٠
واژه «نصب» در گذشته به تابلوهايي گفته ميشد که راه را نشان ميداد.[١٧٤] شيطان در کلام امام زينالعابدين٧ همانند کسي است که براي مشتبه ساختن راه حق و باطل تابلوهايي نصب ميکند يا براي به اشتباه انداختن افراد، تابلوي مسير را تغيير ميدهد. شيطان با تلاش در اين حوزه، به دنبال تخريب عقيده و فکر بندگان نسبت به خداست.
کسي که ذهنش پر از شبهات است، نميتواند در مسيري درست رشد کند و تعالي يابد. چنين فردي هميشه در زندگي خود پريشان بوده و به کسي اعتماد ندارد.
٣. تغيير حس امنيت
شيطان براي انحراف فکري بندگان و منحرف ساختن آنها از مسير ترقي، حس امنيتشان را دگرگون ميسازد. او عذاب نامحدود و سخت خداوند را کوتاه و ايمن جلوه ميدهد و ترس بندگان از قهر و عذاب الهي را به ترس از غيرخدا تبديل ميکند. قرآن مجيد در اينباره ميفرمايد:
Gإِنَّمَا ذَالِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَ خَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينF؛[١٧٥]
اين فقط شيطان است كه پيروانش را [با سخنان و شايعات بياساس] ميترساند. از آنها نترسيد! و تنها از من بترسيد، اگر ايمان داريد.
نتيجه تلاش او، شجاعتي کاذب است که بندگان بر عقوبت الهي نهراسند و آن را کماهميت پندارند. امام زينالعابدين٧ ميفرمايد:
يُؤْمِنُنَا عِقَابَكَ، وَ يُخَوِّفُنَا بِغَيْرِك؛[١٧٦]
ما را از كيفر تو ايمن ميسازد و از غير تو ميترساند.
روند مانعيت شيطان در ترفيع انسان اين
است که فکر انسان را نسبت به رحمت و
عذاب الهي متحول ميکند. زماني که انسان بايد به عذاب بينديشد
و اين فکر مانع گناه
او شود، به رحمت بشارت ميدهد و هنگامي که بايد به رحمت فکر کند
و توبه نمايد،
به عذاب تهديد ميکند و نااميد ميسازد. اين روند ميتواند
بهراحتي انسان را از مسير پيشرفت بازدارد.
[١٧٤]. نک: معجم مقاييس اللغه، ج٥، ص٤٣٤؛ مفردات الفاظ القرآن، ج١، ص٨٠٧.
[١٧٥]. آلعمران، ١٧٥.
[١٧٦]. صحيفه سجّاديّه، دعاي ٢٥، ص١٢٢.