علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦
بستهاي تشکيل دادهاند که امکان ورود به آن بهسادگي ممکن نيست، اما امروزه با رشد فزاينده رسانهها و فراگير شدن آنها، اين امکان در اختيار همگان قرار گرفته است که در بيشتر موضوعات براساس آيه Gالَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُF[٣] ديدگاههاي مختلف را بشنوند، ارزيابي کنند و از بهترين آنها پيروي نمايند. اين فضا _ که انقلابي در عرصه آزادي بيان و دسترسي به اطلاعات در تاريخ بشري به شمار ميرود _ فرصتي در اختيار مبلغان معارف قرآن و سنّت قرار داده است که بلندگوي معارف اهلبيت: در سراسر جهان باشند. به مردمي که بُعد مسافت، نه امکان ملاقات حضوري با آنها وجود دارد و نه بهدليل هزينههاي بسيار ميتوان براي آنها کتاب چاپ کرد و در اختيارشان گذاشت.
فضاي مجازي را ميتوان بستري شکلگرفته از تمامي بسترهاي ديگر دانست؛ بستري که هم ميتواند متن مکتوب در اختيار مخاطب خود قرار دهد، هم زمينههاي آموزش دانشپژوه را فراهم آورد و هم در تلاش براي تربيت افراد جامعه بپردازد. البته معارفي که در فضاي مجازي ارائه ميشوند، شايد به اتقان يک کتاب علمي نباشند، اما چنين نيست که بهصورت کامل امکان اعتماد به آن وجود نداشته باشد. همچنين شايد تأثيرگذاري معارفي که از سوي فضاي مجازي ارائه ميشود، به تأثيرگذاري يک گفتوگوي چهرهبهچهره نباشد، اما تنها جنبه اطلاعرساني صرف نيز ندارد. همانطور که کتابهاي بسياري نيز هستند که به دليل آدابدان نبودن نويسندگانشان امروز به عنوان کتابهاي غيرمعتبر طبقهبندي شده و ناديده گرفته ميشوند، مطالب ارائه شده در فضاي مجازي نيز ميتواند چنين سرنوشتي داشته باشد. حتي ميتوان مدعي شد که بسياري از مطالب منتشر شده در فضاي مجازي چنين است و پس از مدتي به دست فراموشي سپرده ميشود، اما چرا؟
در پاسخ به اين پرسش بايد گفت فضاي مجازي همچون نگارش کتاب، تربيت دانشپژوه و برگزاري مجلس وعظ و خطابه داراي آدابي است. همانطور که کتابهاي زيادي نگاشته شده و بهدليل عدم رعايت آداب، به دست فراموشي سپرده شدهاند، اساتيد بيشماري مدرسه تأسيس کرده و بهدليل رعايت نشدن آداب، پس از مدتي خود و مدارسشان به تاريخ پيوستهاند و سخنرانان پرتعدادي که مجلسهاي بزرگ برپا کرده و با رعايت نکردن آداب، پس از زماني اندک، خود و مجالسشان از يادها رفتهاند، مطالب ارائه
[٣]. «کساني که سخنان را گوش ميدهند و از بهترين تبعيت ميکنند». (زمر، ١٨)