علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٥٨


ايشان در چهار بخش به بررسي موانع شيطان در پيشرفت انسان از ديدگاه صحيفه سجّاديّه پرداخته است.

اين مقاله از متن صحيفه کامله مشهوره بهره برده و روش آن کتابخانه‌اي است.

الف) موانع پيشرفت در عرصه فکر

تفکر و تعقل از جمله موضوعاتي است که در پيشرفت انسان، نقشي بسزا داشته
و رشد در آن باعث پيشرفت در ساير عرصه‌ها نيز هست. مقام معظم رهبريK در
اين‌باره مي‌فرمايد:

در درجه اول، پيشرفت در عرصه فکر است. ما بايستي جامعه را به سمت يک جامعه متفکر حرکت دهيم.[١٦٤]

شيطان سعي دارد با مانع‌تراشي در عرصه فکر، قدرت تعقل انسان‌ها را بگيرد و آن‌ها را به موجوداتي بي‌خرد يا کج‌خرد مبدل سازد. در ادامه فعاليت‌هايي که شيطان براي توقف رشد پيشرفت در عرصه فکر در اجتماع انجام مي‌دهد آمده است:

١. تبديل افکار

خوب جلوه‌دادن اعمال بد و سخت نشان دادن اعمال خوب، راهي است که شيطان
با آن سعي بر تبديل افکار انسان نسبت به واقعيت اعمال دارد. او پس از اين
دگرگونيِ انديشه، انسان‌ را از مسير رشد دور ساخته و به راه معصيت مي‌کشاند. امام سجّاد٧ مي‌فرمايد:

أَوْ أَنْ يَحْسُنَ عِنْدَنَا مَا حَسَّنَ لَنَا، أَوْ أَنْ يَثْقُلَ عَلَيْنَا مَا كَرَّهَ إِلَيْنَا؛[١٦٥]

يا خوب دانستن چيزي كه آن را در نظرمان نيكو جلوه داده، يا گران دانستن چيزي كه نزد ما زشت نشان داده.[١٦٦]

بخش نخست اين فراز به زيباسازي معصيت اشاره کرده و در بخش دوم، مشکل سازي طاعات را به تصوير کشيده است. در قرآن کريم، جمله‌ Gزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْF[١٦٧] با


[١٦٤]. نخستين نشست انديشه‌هاي راهبردي الگوي اسلامي ايراني پيشرفت، ص١٤.

[١٦٥]. صحيفه سجّاديّه، دعاي ١٧، ص٨٦.

[١٦٦]. تمامي ترجمه‌هاي صحيفه از حجت الاسلام والمسلمين حسين انصاريان است.

[١٦٧]. انعام، ٤٣؛ انفال، ٤٨؛ نحل، ٦٣؛ نمل، ٢٤؛ عنکبوت، ٣٨.