علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٧

التَّوَانِي سَجِيَّةُ النَّوْكَى‌؛[٣٤٦]

سستي و تنبلي طبيعت کم‌عقلان است.

همچنين فرمود:

آفَةُ النُّجْحِ الْكَسَل؛[٣٤٧]

آفت پيروزي تنبلي است.

آن حضرت با تشبيه حيات دنيا به ميدان مسابقه، به زيبايي به لزوم تحرک و پويايي براي پيروزي در اين ميدان اشاره مي‌فرمايد:

أَلَا وَ إِنَّ الْيَوْمَ الْمِضْمَارَ وَ غَداً السِّبَاقَ وَ السَّبَقَةُ الْجَنَّةُ وَ الْغَايَةُ النَّار؛[٣٤٨]

آگاه باشيد امروز، روز تمرين و آمادگى و فردا روز مسابقه است. جايزه برندگان، بهشت و سرانجام عقب‌ماندگان آتش خواهد بود.

از اين‌روست که ايشان سستي و بي‌تحرکي را مايه ضايع کردن سرمايه عمر و نيز اسباب حسرت و پشيماني در آخرت معرفي مي‌کند:

التَّوَانِي فِي الدُّنْيَا إِضَاعَةٌ وَ فِي الْآخِرَةِ حَسْرَة؛[٣٤٩]

تنبلي در دنيا ضايع کردن ]سرمايه گران‌بهاي عمر[ و در آخرت مايه حسرت و پشيماني است.

به فرمايش امير مؤمنان٧، زندگي معنادار (حيات طيبه)‌ آن‌چنان از تحرک و پويايي سرشار است که از فرد، همه روزه عملي مثبت، خلّاقانه و بديع سرمي‌زند و او را از يک‌نواختي و پس‌روي دور مي‌سازد. از اين روست که به فرموده آن حضرت، انسان بايد چنان
زندگي کند که امروزش نسبت به ديروزش از ارزشي والاتر و بالاتر برخوردار باشد. ايشان
در اين باره مي‌فرمايد:

مَن اعْتَدَلَ يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ ... وَ مَنْ كَانَ غَدُهُ شَرَّ يَوْمَيْهِ فَهُوَ مَحْرُومٌ؛[٣٥٠]

هر كس دو روزش، برابر باشند، مغبون است و هر كس فردايش بدتر از دو روز قبل او

[٣٤٦]. غرر الحکم و درر الکلم، ص٤٦٣.

[٣٤٧]. همان.

[٣٤٨]. نهج البلاغه، خطبه ٢٨، ص٧١.

[٣٤٩]. غرر الحکم و درر الکلم، ص٤٦٣.

[٣٥٠]. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص٣٩٣.