علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٧ - از خداانگاری امامان تا خداباوری نظاممند؛ بررسی سندی و محتوايی حدیث
٣. اینموهبتالهیجهتهدایتبشریتبهرهمندمیشوندوآناندرپرتویكقربالهی،دارایچنانقدرتیمیشوندكهبهاذنالهیمیتواننددرمواردیكهانگیزۀارشادواصلاح باشد، در جهان آفرینش تصرف نمایند.[١]
٢. امامت از دیدگاه شیعه، از اصول دین[٢] و منصب الهی است.[٣] خداوند بر اساس علم خود، امام را بر میگزیند و پیامبر٦ ملزم به معرفی او (جریان امامت) بوده[٤] تا امام، وارث پیامبر٦ در امور دین گردد[٥] و ریاست عام بر تمامی افراد در امور دینی و دنیوی را بر عهده گیرد.[٦] امامت ممکن است مانند حضرت ابراهیم[٧] و حضرت محمّد٦ با مقام نبوت نیز همراه باشد و یا مانند امامان دوازدهگانه شیعه: با نبوت همراه نباشد.[٨] این مقام الهی و مقدس، تنها از طریق نص خداوند یا تبیین پیامبر اسلام _ که هرگز بر مبنای هوای نفس سخن نمیگوید[٩] _ محقق میگردد و دارای ابعاد مهمی چون «برگزیده شدن توسط خداوند»، «استمرار رسالت پیامبر٦»، «کمالات علمی و اخلاقی»، «حق ولایت و حکومت بر مردم»، «وجوب حب و مودت خاص نسبت به ایشان» و «نقش هدایتگری امام به عنوان انسان کامل» است.[١٠] بدین رو، امام به عنوان جانشین پیامبر٦، هر سه شأن ایشان را _ که رسالت، قضاوت و حكومت است _ دارد. البته رسالت، دیگر از طریق وحی نیست و فقط جنبۀ تبلیغ احکام باقی میماند.[١١]
٣. بر اساس آموزههای قرآنی و روایی، وجود امام یک ضرورت بدیهی است. خداوند از یک سو، بر وجود یک هادی الهی برای هر قومی تصریح دارد:
«إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هاد»؛ [١٢]
[١]. راهنمای حقیقت، ص١١٤.
[٢]. توضیح المراد، ص٦٧٣.
[٣]. الإمامة، ص١٩.
[٤]. أصل الشیعة و أصولها، ص٦٨.
[٥]. تاج العقائد و معدن الفوائد، ص٦٨.
[٦]. إرشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین، ص٣٢٥.
[٧]. سوره بقره، آیه ١٢٤.
[٨]. شرح الکافی، ج١، ص٨٠.
[٩]. سوره نجم، آیه ٣.
[١٠]. الإمامة و أهل البیت النظریة و الإستدلال، ص٢٤- ٢٦.
[١١]. مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج٢١، ص١٢٠- ١٢١.
[١٢]. سوره رعد، آیه ٧.