یکی از مزایای کتاب اخبار القائم٧ این است که اخبار و روایات مربوط به امام عسکری٧ و حضرت امام زمان٤ بدون واسطه در آن نقل شده و از این رو، یکی از منابع مهم در این عرصه است.

استفاده کتاب‌های تاریخی نسل‌های بعد از الکافی

نقلیات شیخ مفید در الارشاد

شیخ مفید در ابواب مربوط به امامان قبل از امام صادق٧ استفاده چندانی از کتاب الکافی نمی‌کند، اما در این باب مناظره امام صادق٧ با مرد شامی[١] و مناظره امام با ابن ابی العوجاء[٢] را از شیخ کلینی نقل می‌کند.[٣] در باب دلایل امام کاظم٧ ماجرای مراجعه مؤمن الطاق به محضر امام کاظم و اطلاع از امامت ایشان و نفی امامت عبد الله افطح و معجزه امام کاظم٧ و حرکت درخت به دستور ایشان را از الکافی نقل می‌کند.[٤]

شیخ مفید همه نصوص دال بر امامت امام رضا٧ را از باب مربوط در الکافی
نقل کرده و تنها تفاوت آن، رعایت نکردن ترتیب روایات در الکافی است.[٥] در باب
اخبار و دلایل امام رضا٧ هم بیشتر روایات این باب را از الکافی نقل می‌کند.[٦] تاریخ ولادت و شهادت امام رضا٧ و گزارش کشته شدن فضل در حمام هم از الکافی برگرفته شده است.[٧]

ابواب مربوط به امام جواد و امام هادی و امام عسکری و امام زمان: در الارشاد تقریباً همان ابواب کتاب الکافی است و بیشتر منقولات آن از کتاب الکافی آمده است؛ در مواردی هم تعدادی از این احادیث ذکر نشده است.[٨] البته در باره ظهور امام زمان٤ و حکومت ایشان ابوابی در الارشاد وجود دارد که چون نظیر آنها در الکافی نبوده است،

[١]. الکافی، ج١، ص١٧١ _ ١٧٣.

[٢]. همان، ج٤، ص١٩٧ بخشی از این جریان در الکافی آمده است و شیخ مفید با این که سند خود را به شیخ کلینی می‌رساند، ولی مواردی را فراتر از آنچه در الکافی است، نقل می‌کند.

[٣]. الارشاد، ج٢، ص١٩٤ _ ٢٠٦.

[٤]. الکافی، ج١، ص٣٥١ _ ٣٥٣؛ الارشاد، ج٢، ص٢٢١ _ ٢٢٤ این دو روایت به همان ترتیبی که در الکافی آمده‌اند، ذکر شده‌اند.

[٥]. الکافی، ج١، ص٣١١ _ ٣١٩؛ الارشاد، ج٢، ص٢٤٨ _ ٢٥٣.

[٦]. الکافی، ج١، ص٤٨٦ _ ٤٩١ بخشی از حدیث ٩ ذکر نشده است؛ الارشاد، ج٢، ص٢٥٤.

[٧]. الکافی، ج١، ص٤٩٠ _ ٤٩١؛ الارشاد، ج٢، ص٢٦٦ _ ٢٦٧.

[٨]. الارشاد، ج٢، ص٢٩٧ _ ٣٥٠ مقایسه شود با الکافی، ج١، ص٤٩٧ _ ٥٢٥.