علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٥٢ - چیستی عمود نوررسول رضوی
ان الله عزوجل قد ایدنا بروح منه مقدسة مطهرة لیست بملك لم تكن مع احد، ممن مضی الا مع رسول الله٦ و هی مع الائمة هنا تسددهم و توفقهم، و هو عمود من نور بیننا و بین الله عزوجل.[١]
در این روایت، حضرت پس از ذكر مقدمهای در بیانِ ایمان و علم و استبصار و برخورداری كامل ائمه: از آنها، توفیق و تسدید خود را منتسب به درجه و مرتبۀ روحیای مینماید كه در آن تنها تقدس و طهارت جای گرفته، و برای زدودن شبهۀ اِخبار ملك و یا نتیجۀ ارتباط با ملائكه بودن این امور، با نفی ملك بودن، آن را روحی ویژه و ممتاز برای پیامبر و آل مطهرش: میخواند و در واقع، همین روح است که با استفاده از عمود نور از نیت و قلب افراد آگاهی مییابد.
همچنین، روایت ذیل با توجه به روایت قبلی و با توجه به تفسیر حضرت٧ به قبض و بسط در بارۀ عمود نور، میتواند این ادعا را تأیید نماید، عمود نور وسیلهای است که امام٧ به دلیل داشتن روحی خاص توانابی استفاده از آن و رؤیت و مشاهده اعمال تمامی بندگان را پیدا میکند.
در عیون الاخبار و الخصال شیخ صدوق از امام رضا٧ نقل شده است:
ان الامام مؤید بروح القدس و بینه و بین الله عزوجل عمود من نور یری فیه اعمال العباد، و كل ما احتاج الیه لدلالة اطلع علیه و یبسط له فیعلم، و یقبض عنه فلایعلم؛[٢]
همانا امام مؤید به روح القدس است و بین او و بین خداوند عز و جل عمودی از نور است که در آن اعمال بندگان را مینگرد و هر چه را که نیاز به آن داشته باشد، به او اطلاع میدهند و گسترانده میشود. پس دانسته میشود و قبض میگردد، پس نمیداند.
روایت مفضل بن عمر از امام جعفر صادق٧ به علاوه تأیید ارتباط عمود نور
با روح القدس در روایت بالا، آگاهی و رؤیت شرق و غرب عالم را به روح القدس
نسبت میدهد:
و روح القدس ثابت یری به ما فی شرق الارض و غربها و برها و بحرها.[٣]
همچنین، روایت جابر از امام باقر٧ بر این مطلب دلالت مینماید؛ آن جا که میفرماید:
فروح القدس من الله... فروح القدس لایلهوا و لایتغیر و لایلعب، و بروح القدس علموا یا جابر! ما دون العرش الی ما تحت الثری؛[٤]
روح القدس از خداست... روح القدس لهو و تغییر و بازی ندارد و با روح القدس
[١]. بصائرالدرجات، ص٤٤٠، ح١٠.
[٢]. همان، ص٤٣٨، ح٣.
[٣]. الکافی، ج١، ص٣٨٧، ح٢؛ بصائرالدرجات، ص٤٣٢، ح٥: هذا اشارة الی الامام یعنی یحتج الله تعالی به علی خلقه؛ شرح اصول الکافی، ج٦ ص٣٦٠.
[٤]. ر.ک: تجسم عمل یا تبدل نیرو به ماده، ص٤٦و٤٧.