١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٢ - روششناسی آرای حدیثی علامه عسکری در بوته سنجش

 

واحدی با استفاده از سبب نزول آیه، «خبیث» را منافق دانسته است.[١]

_ شاطبی در آیه: «حافظوا علی الصّلوات و الصلاة الوسطی و قوموا لله قانتین»[٢] نوشته است:

در معنای قنوت وجوه مختلفی آمده است كه اگر سبب نزول آیه را بدانیم، مراد معلوم می‌شود.[٣]

قاضی عبدالغفار با استفاده از سبب نزول، معنای قنوت را در این آیه محدود به سکوت در نماز کرده است:

قنوت معانی مختلفی دارد؛ از جمله خشوع، بی توجهی، ذكر، طاعت و سكوت، اما معنایی كه این آیه اراده كرده، سكوت است؛ چرا كه قبل از نزول آیه مسلمانان هنگام نماز، سخن می‌گفتند.[٤]

ابن كثیر نوشته است:

احمد بن حنبل از زید بن ارقم روایت کرده است که مردم در زمان پیامبر اكرم٩ هنگام نماز، اگر كاری داشتند، با هم صحبت می‌كردند تا این آیه نازل شد و فرمان سكوت داده شد.[٥]

واحدی در کتاب اسباب نزول چیزی ذكر نكرده است. طبرسی این معنا را به عنوان احتمالی ضعیف آورده است.[٦] در تفسیر العیاشی از امام صادق٧ در باره این آیه نوشته
شده است:

منظور، توجه انسان به نماز و مواظبت به وقت آن است تا چیزی او را از نماز باز ندارد.[٧]

این معنا با توجه به صدر آیه «حافظوا علی الصلوات...» تأیید می‌شود.

* بررسی برخی از آیات که روایات سبب نزول مانع فهم صحیح و دلالت آن شده یا معنای آیه را محدود کرده است:

رشید رضا می‌نویسد:

روایات اسباب نزول در برخی موارد، سبب مخفی ماندن معنای واقعی آیه یا حیرت و درماندگی در فهم آیه می‌شود؛ زیرا عطف توجه به سبب نزول گاه باعث می‌شود مفسر به خود آیه نیندیشد و تنها از دریچه سبب نزول به آیه و


[١]. اسباب النزول، ص٤.

[٢]. التفسیر المنیر، ج١، ص١٨- ١٩.

[٣]. اسباب النزول و اثرها فی بیان النصوص، ص٣.

[٤]. ر.ک: «گزارش آماری اسباب نزول»، ص٢٤٤-٢٤٦.

[٥]. مجاز القرآن، ج٢، ص٣١٤.

[٦]. قرآن در اسلام، ص١٠٦.

[٧]. المیزان، ج٤، ص٢١٢.