المذنب يوم القيامة حتّى يقام بموقف الحساب، فيكون اللّه تعالى هو الّذي يتولّى حسابه لا يطلع على حسابه أحدا من النّاس، فيعرّفه ذنوبه حتّى إذا أقرّ بسيّئاته. قال اللّه عزّ و جلّ للكتبة: بدّلوها حسنات و أظهروها للنّاس. فيقول النّاس حينئذ: ما كان لهذا العبد سيّئة واحدة! ثمّ يأمر اللّه به إلى الجنّة. فهذا تأويل الآية. و هي في المذنبين من شيعتنا خاصّة. [١] محدّث جليل القدر، محمد بن مسلم ثقفى، رضوان اللّه عليه، مى‌فرمايد:

«سؤال [كردم‌] از حضرت باقر العلوم، عليه السلام، از معنى قول خدا:

فأولئك ... الآية فرمود: «آورده شود مؤمن گناهكار در روز قيامت تا [قرار گيرد] در موقف حساب، پس ذات مقدس حق خود حساب او را بكشد، و هيچيك از مردم [را] بر حساب او آگاه نگرداند. پس از آن، گناهان او را به او معرفى فرمايد، تا آنكه اقرار به گناه خود كند. خداى تعالى به نويسندگان امر فرمايد كه گناهان او را مبدّل به حسنات كنند و به مردم اظهار كنند. پس مردم مى‌گويند: براى اين بنده يك گناه هم نبود! پس از آن، امر فرمايد كه او را به بهشت ببرند. اين است تأويل اين آيه. و اين در گناهكاران از شيعيان ماست خاصتا.» اينكه آيه شريفه را بالتمام نوشتم و كلام را طولانى كردم براى آن است كه مطلب چون از مهمات است، و بسيارى از اهل منبر به مردم عامه بد فهماندند اين قبيل اخبار را، و ربط آنها به آيه شريفه جز به ذكر آيه معلوم نمى‌شد، از اين جهت معذورم از طول مملّ. كسى كه صدر و ذيل آيه شريفه را ملاحظه كند، مى‌فهمد كه مردم مطلقا به اعمال خود گرفتارند و مؤاخذ در زشتيها هستند، مگر آنهايى كه ايمان آورند و توبه از گناهان كنند و عمل صالح به جا آورند. و اين سه در هر كس جمع شود، رستگار و مورد الطاف خداوند است و در پيشگاه مقدس حق محترم است، و سيّئات و گناهان [او] مبدل به حسنات شود. و جناب باقر العلوم، عليه السلام، نيز تأويل همين را فرمودند كه كيفيت حساب و موقف چنين اشخاصى به اين ترتيب است. منتها آنكه اين خاص به شيعيان اهل بيت است و ديگر مردم از آن محروم هستند، زيرا كه ايمان حاصل نشود مگر به ولايت على و اوصياى او از معصومين طاهرين، عليهم السلام، بلكه ايمان به خدا و رسول قبول نشود بدون ولايت، چنانچه در فصل بعد از اين ان شاء اللّه مذكور شود. پس، اين آيه شريفه و اخبار مفسّره را بايد از ادله اوليه شمرد، زيرا كه دلالت دارد بر آنكه اگر شخص ايمان داشته‌

[١] امالى، ص ٧٠، جزء سوم.