على (ع) حسنه‌اى است كه با آن هيچ گناهى ضرر نمى‌رساند: و بغض آن سرور گناهى است كه هيچ نيكويى با آن نفع نبخشد.» و اين حديث شريف در سلك حديثى است كه درباره «ايمان» پيش از اين مذكور شد. و معنى آن يا به طورى است كه مرحوم مجلسى در آن اخبار احتمال دادند، كه مقصود از «ضرر» خلود در نار يا دخول در نار است، يعنى، حبّ آن سرور، كه سرمايه ايمان و اكمال و اتمام آن است، موجب شود كه به شفاعت شافعين از نار مستخلص شود. و اين چنانچه گفتيم منافات ندارد با آنكه عذابهاى گوناگون برزخ را داشته باشد، چنانچه در حديث است كه فرمودند شماها برزخ خود را اصلاح كنيد، ما در قيامت از شما شفاعت مى‌كنيم. [١] و يا آنكه آن طور كه ما ذكر كرديم مقصود باشد كه حبّ آن سرور نورانيت و ملكه [ايمان‌] در قلب حاصل كند كه احتراز از گناهان كند، و اگر گاهى به گناهى مبتلا شد، آن را به توبه و انابه ترميم نمايد، و نگذارد كه رشته كار از دستش بيرون رود و مهار نفس گسيخته گردد. و از جمله، يك دسته اخبارى است كه در ذيل آيه شريفه در سوره فرقان مذكور شده: قال تعالى: «وَ الَّذينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّه إلهاً آخَرَ وَ لا يَقْتُلونَ النَّفْسَ الَّتي حَرَّمَ اللّه إلّا بِالْحَقِّ وَ لا يَزْنُونَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً. يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيْهِ مُهاناً. إلّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّه سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّه غَفوراً رَحيماً.» [٢] فرمود: «آنهايى كه نمى‌خوانند با خداوند خداى ديگرى، و نمى‌كشند نفسى را كه خداوند حرام كرده است كشتن او را، مگر بحق (در موارد مقرّره)، و زنا نمى‌كنند، اين‌ها بندگان خاص خداوند هستند. و كسى كه چنين كارهايى كند به جزاى تامّ خود مى‌رسد، مضاعف شود عذاب براى او روز قيامت، و مخلّد شود در آن عذاب با خوارى، مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل نيكو بكند. آنها را تبديل مى‌فرمايد خداوند سيّئاتشان را به حسنات. و مى‌باشد خداوند آمرزنده و مهربان.» در ذيل اين آيه اخبار كثيره هست كه ما به ذكر يكى از آن [ها] اكتفا مى‌كنيم، زيرا كه همه قريب به هم هستند در معنى و مضمون.

عن الشّيخ في أماليه بإسناده عن محمّد بن مسلم الثّقفي، قال سألت أبا جعفر، محمّد بن علىّ، عليهما السّلام، عن قول اللّه عزّ و جلّ: «فأولئك يبدّل اللّه سيّئاتهم حسنات و كان اللّه غفورا رحيما.» فقال، عليه السّلام: يؤتى بالمؤمن‌

[١] حديث ٤، پاورقى ٣٣. ٢٢- (فرقان- ٦٨- ٧٠)

[٢] (فرقان- ٦٨- ٧٠).