استكانت و عجز و مذلت بخواه كه تو را هدايت كند به نور توحيد، و قلب تو را منور كند به بارقه غيبى يك بينى و يك پرستى، تا از همه عالم وارهى و همه چيز را ناچيز دانى. و با تضرع از آن ذات مقدس خواهش كن كه اعمال تو را خالص گرداند و تو را هدايت فرمايد به طريق خلوص و ارادات. و اگر داراى حالى شدى، اين بنده ضعيف بطّال خالى از حقيقت را كه عمر خود را صرف هوى و هوس نموده و دل او از كدورت معاصى و امراض قلبيه طورى شده است كه هيچ نصيحتى و هيچ آيه و روايتى و هيچ برهان و دليل و آيتى در او اثر نمى‌كند به دعايى ياد كرده، شايد به دعاى شما راه نجاتى پيدا كند، زيرا كه مؤمن را خدا ردّ نمى‌كند از درگاه خود و دعاى او را مى‌پذيرد [١].

پس از تذكر به اين مطالب، كه خودت نيز مى‌دانستى و حرف تازه‌اى نبود، مدتى مواظبت كن از قلب خود، و اعمال و رفتار و حركات و سكنات خود را در تحت مداقه آورده، و خفاياى قلب را تفتيش كن و حساب شديد از او بكش، مثل اينكه اهل دنيا از يك نفر شريك، حساب مى‌كشند: هر عملى را كه شبهه ريا و سالوسى در اوست ترك كن گرچه عمل خيلى شريفى باشد. حتى اگر ديدى واجبات را در علن كردن خالص نمى‌توانى بكنى، در خفا بكن، با اينكه مستحب است اتيان به آنها در علن. بلكه كمتر اتفاق مى‌افتد در اصل واجب ريا شود، بيشتر در خصوصيات و مستحبات و زوايد اتفاق مى‌افتد. در هر صورت، با جديت كامل و مجاهده شديده قلب خود را از لوث شرك پاك كن، مبادا خداى نخواسته با اين حال از اين عالم درگذرى كه كارت زار است و اميد نجات به هيچ وجه برايت نيست و خداى تبارك و تعالى غضبناك بر تو باشد. چنانچه در حديث شريف است كه در وسائل از قرب الاسناد نقل مى‌فرمايد سند به امير المؤمنين، عليه السّلام، مى‌رساند: إنّه قال: قال رسول اللّه، صلّى اللّه عليه و آله: من تزيّن للنّاس بما يحبّ اللّه و بارز للّه في السّرّ بما يكره اللّه، لقى اللّه و هو عليه غضبان له ماقت‌ [٢]. يعنى «گفت امير المؤمنين، عليه السلام، رسول اللّه، صلّى اللّه عليه و آله، گفت: «كسى كه جلوه دهد براى مردم به چيزى كه دوست دارد خدا، و ظاهر كند در باطن براى خدا چيزى را كه مكروه دارد او را خدا، ملاقات كند خدا را، و حال آنكه خدا بر او غضبناك و خشمناك باشد.» در حديث شريف دو احتمال است: يكى آنكه كسى كه اعمال صالحه را جلوه دهد به مردم و اعمال قبيحه را در باطن آورد. و ديگر آنكه كسى كه پيكر عمل را به‌

[١] امام صادق (ع) فرمود: ما أبرز عبد يده إلى اللّه العزيز الجبّار إلّا استحيا اللّه عزّ و جلّ أن يردّها صفرا حتّى يجعل فيها من فضل رحمته ما يشاء، فاذا دعا أحدكم فلا يردّه حتّى يمسح على وجهه و رأسه. (هيچ بنده‌اى دست خود به سوى خداى عزيز جبّار بيرون نياورد جز اينكه خداى عز و جل شرم كند كه آن را تهى باز گرداند تا اينكه از زيادى بخشايشش آنچه بخواهد در آن بنهد. پس هر گاه يكى از شما دعا كرد، دستش را بر نگرداند مگر آن را به سرو روى خود كشد.) اصول كافى، ج ٢، ص ٤٧١، «كتاب دعاء»، «باب انّ من دعا استجيب له»، حديث ٢.

______________________________

[٢] وسائل الشيعه، ج ١، ص ٥٠، «كتاب طهارت»، «ابواب مقدمه عبادات»، باب ١١، حديث ١٤.