عليه السّلام: ليس شي‌ء أثقل على الشّيطان من الصّدقة على المؤمن، و هو تقع في يد الرّبّ تبارك و تعالى قبل أن تقع في يد العبد. [١] «ابن سنان گويد فرمود حضرت صادق، عليه السلام: هيچ چيز گرانتر نيست بر شيطان از صدقه بر مؤمن. و آن واقع شود در دست پروردگار تبارك و تعالى، پيش از آنكه واقع شود در دست بنده.» و بإسناده عن أبي عبد اللّه، عليه السّلام، في حديث قال: إنّ اللّه لم يخلق شيئا إلّا و له خازن يخزنه إلّا الصّدقة، فإنّ الرّبّ يليها بنفسه. و كان أبي إذا تصدّق بشي‌ء، وضعه في يد السّائل، ثمّ ارتدّه منه فقبّله و شمّه ثمّ ردّه في يد السّائل. [٢] «فرمود حضرت صادق، عليه السلام: خداى تعالى خلق نفرمود چيزى را مگر آنكه از براى او نگاهبانى است كه او را نگاهدارى كند، مگر صدقه را كه خداى تعالى نگاهدارى آن را خود فرمايد. و پدرم وقتى صدقه مى‌داد، مى‌گذاشت آن را به دست سائل، پس از آن، آن را از او پس مى‌گرفت و مى‌بوسيد و مى‌بوييدش، پس از آن به سائل ردّ مى‌فرمود.» و قريب به مضمون اين حديث چندين حديث ديگر وارد است، [٣] و دلالت بر بزرگى شأن و عظمت رتبه صدقه دارد كه خداى تبارك و تعالى امر آن را به كس ديگر محول نفرموده و خود بايد قدرت و احاطه قيوميه خود حافظ صورت كامله غيبيه آن گرديده.

و تدبر در اين حديث شريف و امثال آن، كه در ابواب متفرقه كتب اصحاب، رضوان اللّه عليهم اجمعين، منقول است، براى اهل معرفت و اصحاب قلوب كشف توحيد فعلى و تجلى قيومى حق را مى‌نمايد. و اشاره به نكته مهمه‌اى است كه توجه به آن براى كسانى كه قيام به اين امر مهم مى‌كنند خيلى لازم است. و آن آن است كه انسان بفهمد تصدق در دست كه واقع مى‌شود، كه نعوذ باللّه اگر منت و اذيتى در دادن صدقه از انسان نسبت به فقير واقع شود، اوّل به حق تبارك و تعالى واقع شود، پس از آن به سائل، چنانچه اگر تواضع و فروتنى كند و از روى كمال خضوع و مذلت صدقه را به سائل مؤمن تقديم كند، براى حق تعالى كرده، چنانچه عالم آل محمد، صلّى اللّه عليه و آله، و عاشق جمال حق تعالى، جناب باقر العلوم، عليه السلام، صدقه را پس از وقوع در دست سائل مى‌بوييد و مى‌بوسيد و استشمام رايحه طيبه محبوب از آن مى‌كرد. و خدا مى‌داند براى آن ذات مقدس و عاشق‌

[١] فروع كافى، ج ٤، ص ٣، «كتاب الزكاة»، «باب فضل الصدقة»، حديث ٥.

[٢] فروع كافى، ج ٤، ص ٩- ١٠، «كتاب الزكاة»، «باب صدقة الليل»، حديث ٣.

[٣] مستدرك الوسائل، ج ٧، ص ١٦٤- ١٦٦، «كتاب الزكاة»، باب ٤ از «ابواب الصدقة»، حديث ١- ٦.