مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥ - نقشه دستگاه هارون
خوشحال شد.
هارون از چه میترسید؟ از جاذبه حقیقت میترسید.«کونوا دُعاةً لِلنّاسِ بِغَیرِ الْسِنَتِکمْ» [١]. تبلیغ که همهاش زبان نیست، تبلیغ زبان اثرش بسیار کم است؛ تبلیغ، تبلیغ عمل است. آن کسی که با موسی بن جعفر یا با آباء کرامش و یا با اولاد طاهرینش روبرو میشد و مدتی با آنها بود، اصلًا حقیقت را در وجود آنها میدید، و میدید که واقعاً خدا را میشناسند، واقعاً از خدا میترسند، واقعاً عاشق خدا هستند، و واقعاً هرچه که میکنند برای خدا و حقیقت است.
دو سنت معمول میان ائمه علیهم السلام
شما دو سنت را در میان همه ائمه میبینید که بهطور وضوح و روشن هویداست.
یکی عبادت و خوف از خدا و خداباوری است. یک خداباوری عجیب در وجود اینها هست، از خوف خدا میگریند و میلرزند، گویی خدا را میبینند، قیامت را میبینند، بهشت را میبینند، جهنم را میبینند. درباره موسی بن جعفر میخوانیم: حَلیفِ السَّجْدَةِ الطَّویلَةِ وَالدُّموعِ الْغَزیرَةِ [٢]، یعنی هم قسم سجدههای طولانی و اشکهای جوشان. تا یک درونِ منقلبِ آتشین نباشد که انسان نمیگرید.
سنت دومی که در تمام اولاد علی علیه السلام [از ائمه معصومین] دیده میشود همدردی و همدلی با ضعفا، محرومان، بیچارگان و افتادگان است. اصلًا «انسان» برای اینها یک ارزش دیگری دارد. امام حسن را میبینیم، امام حسین را میبینیم؛ زین العابدین، امام باقر، امام صادق، امام کاظم و ائمه بعد از آنها؛ در تاریخِ هر کدام از اینها که مطالعه میکنیم، میبینیم اصلًا رسیدگی به احوال ضعفا و فقرا برنامه اینهاست، آنهم [به این صورت که] شخصاً رسیدگی کنند نه فقط دستور بدهند، یعنی نایب نپذیرند و آن را به دیگری موکول نکنند. بدیهی است که مردم اینها را میدیدند.
نقشه دستگاه هارون
در مدتی که حضرت در زندان بودند دستگاه هارون نقشهای کشید برای اینکه
[١]. اصول کافی، باب صدق و باب ورع.[٢]. منتهی الآمال، ج ٢/ ص ٢٢٢.